Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Geelbuiksijs
Geelbuiksijs | Spinus xanthogastrus
Yellow-bellied Siskin | Jilguero ventriamarillo | Pintassilgo-de-barriga-amarela
De geelbuiksijs is een sijs van de bergbossen van Costa Rica tot Bolivia. Het mannetje is glanzend zwart met een scherp afgegrensde gele buik en een gele vleugelvlek. Hij komt verspreid en onregelmatig voor; groepjes kunnen plotseling verschijnen en weer verdwijnen.
Geluid
Een snelle, lange, twitterende zang met trillers en een hoog, dun tsie als roep, ook in de vlucht.
Opname: David Monroy Rengifo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11 cm, met een korte, spitse snavel en een ingesneden staart. Het mannetje heeft een glanzend zwarte kop, keel, borst en bovendelen; de buik en de onderstaartdekveren zijn heldergeel, scherp afgegrensd van de zwarte borst. In de vleugel een gele vlek aan de basis van de slagpennen, en geel aan de basis van de buitenste staartpennen. Het wijfje is donker olijfgroen van boven en op de borst, met een gelere buik en dezelfde gele vleugelvlek. Jonge vogels lijken op het wijfje.
Verwarringssoorten
De kapsijs Spinus magellanicus heeft alleen een zwarte kop, met een olijfgroene rug en een gele borst. De zwarte sijs Spinus atratus van de puna is ook op de buik zwart. De geelstuitsijs Spinus uropygialis van de droge hellingen van Peru en Bolivia heeft een gele stuit en schubbige zwarte bovendelen. De andessijs Spinus spinescens heeft alleen een zwarte kruin. Het wijfje is te verwarren met dat van de kapsijs, maar is donkerder en meer gelijkmatig olijfgroen.
Leefgebied
Randen van vochtig bergbos en nevelwoud, open plekken met bomen, koffieplantages en tuinen in het bergland, vooral tussen ongeveer 1000 en 3000 m. Zoekt zaden in boomkronen en struiken, onder meer van elzen. Het nest is een kleine kom hoog in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia plaatselijk in de drie Andesketens en de Sierra Nevada de Santa Marta. In Ecuador plaatselijk aan beide flanken en in het zuiden. In Peru plaatselijk en schaars, vooral in het noorden. In Bolivia in de Yungas. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica, Panama en Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in bergbosranden en koffiegebieden naar groepjes zwart-gele sijzen in de boomtoppen; omdat de soort zwerft, is hij op een plek het ene jaar aanwezig en het andere niet.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt verspreid en in wisselende aantallen voor; ze wordt plaatselijk gevangen als kooivogel.
Wetenschappelijke naam
Spinus xanthogastrus | (Du Bus de Gisignies, B-AL, 1855)
Du Bus de Gisignies, B-AL beschreef de soort in 1855 als Chrysomitris xanthogastra; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Spinus werd in 1816 ingevoerd door Koch. De geslachtsnaam komt van Grieks spinos, de naam van een vogel die niet meer te identificeren is. De soortnaam komt van Grieks xanthos, 'geel', en gastēr, 'buik', naar de gele buik. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ocaña, Colombia.