Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Dikbeksijs

Dikbeksijs | Spinus crassirostris

Thick-billed Siskin | Jilguero piquigrueso | Pintassilgo-de-bico-grosso

De dikbeksijs is een grote sijs van het hooggebergte van de centrale Andes. Hij is sterk gebonden aan polylepisbos en struweel op grote hoogte. De zware, kegelvormige snavel onderscheidt hem van de verwante kapsijs, waarop hij in kleed sterk lijkt.

Dikbeksijs (Spinus crassirostris)
Foto: thibaudaronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snelle, afwisselende reeks van twitterende trillers en schorre tonen, zoals bij de kapsijs. De roep is een kort, helder fluitje en droge tsjit-tonen in vlucht.

Luister: ZangXC336427

Opname: Fabrice Schmitt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm, met een opvallend dikke, kegelvormige snavel. Het mannetje heeft een zwarte kop en keel; de bovendelen zijn grijsachtig olijf, de stuit geel en de onderdelen geel, op de flanken grijzig. De vleugels zijn zwart met een brede gele band aan de basis van de slagpennen; de staart is zwart met gele basis. Het vrouwtje mist de kap en is grijsachtig, met een grijze kop, grijsgele onderdelen en een smallere gele vleugelband. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

De kapsijs Spinus magellanicus is kleiner, met een duidelijk fijnere snavel en een groenere, gestreepte rug; hij leeft meestal lager, maar beide soorten komen plaatselijk samen voor. De zwarte sijs Spinus atratus is vrijwel geheel zwart. De geelstuitsijs Spinus uropygialis heeft een zwarte rug en borst. Vrouwtjes van de kapsijs zijn groener en hebben een fijnere snavel.

Leefgebied

Polylepisbos en bosjes, struweel met Gynoxys en andere struiken op rotsige hellingen, en de randen van akkers in de hogere dalen, meestal tussen 3000 en 4500 m. Eet zaden, vooral van struiken en polylepis, en ook knoppen. Het nest is een kom van plantmateriaal in een boom of struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Ontbreekt in Colombia en Ecuador en op de Galápagos. In Peru lokaal in de hogere Andes van het midden en het zuiden. In Bolivia in de Andes van het westen en het midden. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het westen van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-11-01 – 2026-10-31), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in polylepisbosjes en struikrijke ravijnen op grote hoogte naar kleine groepen die in de kronen zaden eten. Let op de snavel: bij een gemengde groep sijzen valt de zware snavel van deze soort op.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is sterk afhankelijk van polylepisbos, dat in grote delen van de Andes is gekapt of door begrazing en branden achteruitgaat.

Wetenschappelijke naam

Spinus crassirostris | (Landbeck, 1877)

Landbeck beschreef de soort in 1877 als Chrysomitris crassirostris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Spinus werd in 1816 ingevoerd door Koch. De geslachtsnaam komt van Grieks spinos, de naam van een vogel die niet meer te identificeren is. De soortnaam komt van Latijn crassus, 'dik', en rostrum, 'snavel'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Uspallata- en Portillopas, Mendoza, Argentinië.