Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Kapsijs

Kapsijs | Spinus magellanicus

Hooded Siskin | Jilguero encapuchado | Pintassilgo

De kapsijs is de meest verbreide sijs van Zuid-Amerika en in het gidsgebied de gewoonste soort van het geslacht. Het mannetje draagt een zwarte kap boven een geel lichaam. Kleine groepen zoeken zaden in halfopen land, van de kustvalleien tot hoog in de Andes, en komen ook in dorpen, parken en tuinen.

Kapsijs (Spinus magellanicus)
Foto: Frank Thomas Sautter — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een lange, snelle, afwisselende reeks van tjilpende trillers, fluitjes en schorre tonen, vaak vanaf een toppunt of in een zangvlucht. De roep is een dun, klagend tsie-u; groepen in vlucht houden contact met droge tsjit-tonen.

Luister: ZangXC1007839

Opname: Étienne Leroy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, met een kort, spits, kegelvormig snaveltje en een licht gevorkte staart. Het mannetje heeft een zwarte kop en keel; de rug is olijfgroen met donkere streepjes, de stuit geel. De onderdelen zijn helder geel. De vleugels zijn zwart met een brede gele band aan de basis van de slagpennen, die vooral in vlucht opvalt; de staart is zwart met gele basis. Het vrouwtje mist de kap: kop en bovendelen zijn grijsachtig olijf, de onderdelen vaal grijsgeel, met dezelfde gele vleugelband. Jonge vogels lijken op het vrouwtje, maar zijn bruiner en vager gestreept.

Verwarrings­soorten

De dikbeksijs Spinus crassirostris is groter, met een duidelijk dikkere snavel en een grijzere rug, en leeft vooral hoog in polylepisbos. De olijfgele sijs Spinus olivaceus is donkerder en groener, met olijfgroene onderdelen, en leeft in vochtig bergbos aan de oostflank. De saffraansijs Spinus siemiradzkii in het droge zuidwesten is kleiner en feller saffraangeel, met een ongestreepte, geelolijf rug. De andessijs Spinus spinescens in Colombia en Noord-Ecuador heeft bij het mannetje alleen een zwarte kruin, geen zwarte keel. De geelstuitsijs Spinus uropygialis heeft ook een zwarte rug en borst.

Leefgebied

Halfopen land met struiken en bomen: akkers en terrassen, heggen, droog struweel, oeverbos, bosranden, parken en tuinen, van zeeniveau in Peru tot ongeveer 4000 m. Eet vooral zaden van kruiden en grassen (onder andere composieten), ook knoppen en kleine insecten, en komt vaak op de grond of op distels. Het nest is een kleine kom van fijn plantmateriaal in een boom of struik.

Verspreiding en trek

In Colombia in het zuidwesten (Nariño). In Ecuador in de inter-Andesdalen en de lagere hellingen, ook in het droge zuidwesten. In Peru wijdverbreid langs de westflank, in de kustvalleien en de inter-Andesdalen, plaatselijk aan de oostflank. In Bolivia verbreid in de Andes en de valleien van de oostflank. Komt niet voor op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in delen van Venezuela en de Guyana's, een groot deel van Brazilië, Paraguay, Uruguay en Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let in dorpen, parken en akkerranden in de Andesdalen op kleine groepen die met droge roepjes overvliegen of op distels en zaaddragende kruiden zitten. Zingende mannetjes zitten vaak in de top van een boom of op een draad.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen en aangepast aan cultuurland. Wordt plaatselijk gevangen voor de kooivogelhandel.

Wetenschappelijke naam

Spinus magellanicus | (Vieillot, 1805)

Vieillot beschreef de soort in 1805 als Fringilla magellanica; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Spinus werd in 1816 ingevoerd door Koch. De geslachtsnaam komt van Grieks spinos, de naam van een vogel die niet meer te identificeren is. De soortnaam verwijst naar de Straat Magellaan, waar de soort ten onrechte vandaan zou komen; het is niet de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Buenos Aires, Argentinië.