Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Witborsttodietiran

Witborsttodietiran | Hemitriccus griseipectus

White-bellied Tody-Tyrant | Titirijí ventriblanco | Maria-de-barriga-branca

De witborsttodietiran is de zuidelijke tegenhanger van de witoogtodietiran en leeft in het Amazonebos ten zuiden van de Amazone. Het is een kleine, olijfgroene tiran met een opvallend witte onderkant. Hij houdt zich op in de middelste lagen van hoog bos.

Witborsttodietiran (Hemitriccus griseipectus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Korte reeksen snelle, droge pik-tonen en korte ratels vanuit de middelste lagen van het bos.

Luister: ZangXC1183644

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10 cm, met een platte snavel en een vrij korte staart. De bovendelen zijn olijfgroen. Een smalle witachtige oogring en lichte teugel geven een brilachtig gezicht. De vleugels zijn donker met twee gele vleugelstrepen. Keel en buik zijn wit, de borst lichtgrijs gewassen, met hooguit een zweem geel op flanken en onderstaartdekveren. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De witoogtodietiran Hemitriccus zosterops leeft ten noorden van de Amazone en heeft een gelere buik en een gestreepte, olijfkleurige borst. De witkeeltodietiran Hemitriccus minimus is kleiner en geler van onderen. De gestreepte todietiran Hemitriccus flammulatus is bruiner, heeft een gestreepte borst en leeft in bamboe.

Leefgebied

Hoog vochtig laaglandbos op terra firme en voetheuvelbos, ook oud secundair bos, tot ongeveer 1000 m. Zoekt alleen of in paren in de middelste lagen naar insecten, die het met korte sprongen van de onderkant van bladeren pikt.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: in het oostelijk laagland ten zuiden van de Amazone, van het zuiden van Loreto tot Madre de Dios en Puno. Bolivia: in het noorden en aan de voet van de Andes. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Brazilië ten zuiden van de Amazone en in het oosten van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in hoog terra-firmebos in Madre de Dios, bijvoorbeeld langs de Manu of de Tambopata, naar droge tikkende reeksen op middelhoogte en zoek naar een kleine vogel met een witte onderkant.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied, maar is gevoelig voor ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Hemitriccus griseipectus | (Snethlage, HMMEE, 1907)

Snethlage, HMMEE beschreef de soort in 1907 als Euscarthmus griseipectus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hemitriccus werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks hēmi-, 'half, klein', en trikkos, een onbekend klein vogeltje dat ornithologen voor tirannen gebruiken. De soortnaam komt van middeleeuws Latijn griseus, 'grijs', en pectus, 'borst'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Alcobaça, Rio Tocantins, Brazilië.