Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Johannes' todietiran
Johannes' todietiran | Hemitriccus iohannis
Johannes's Tody-Tyrant | Titirijí de Johannes | Maria-peruviana
Johannes' todietiran is een kleine, olijf-en-gele tiran van de rivierbossen in het westen van het Amazonegebied. Hij leeft in overstroomd bos, op rivieroevers en in jonge begroeiing op riviereilanden. Hij lijkt sterk op de streepnektodietiran, maar mist de witte bril en de scherpe keelstrepen.
Geluid
Een versnellende reeks droge, tikkende tonen die eindigt in een korte ratel.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10 cm, met een platte snavel en een vrij korte staart. De bovendelen zijn olijfgroen, de vleugels donker met smalle gele randen en vage vleugelstrepen. De iris is licht. De kopzijde is grijsachtig olijf zonder duidelijke bril. Keel en borst zijn geelachtig olijf met vage donkere strepen, de buik is geel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De streepnektodietiran Hemitriccus striaticollis heeft een witte teugel en oogring, een wittere keel met scherpe zwarte strepen en leeft vooral in struikgewas aan bosranden. De witoogtodietiran Hemitriccus zosterops en de witborsttodietiran Hemitriccus griseipectus hebben duidelijke gele vleugelstrepen en een lichte bril en leven in terra-firmebos. De geelbuikschoffelsnavel Todirostrum cinereum heeft een donkere kop en een helgele onderkant.
Leefgebied
Várzea- en rivierbos, struikgewas en jonge begroeiing op riviereilanden en langs oevers, soms aan de rand van moerasbos; in het laagland. Zoekt alleen of in paren laag tot halfhoog naar insecten, die het met korte sprongen van bladeren pikt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het uiterste zuiden, langs de Amazone. Ecuador: zeer plaatselijk in het oosten, langs grote rivieren. Peru: verspreid in het oostelijk laagland langs de grote rivieren. Bolivia: in het noorden (Pando, Beni, noorden van La Paz). Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in jonge begroeiing op riviereilanden in de Amazone bij Iquitos of Leticia of langs rivieren in Madre de Dios; luister naar de versnellende tikkende reeks.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort leeft in rivierbos, een biotoop dat door de natuurlijke dynamiek van de rivieren steeds opnieuw ontstaat.
Wetenschappelijke naam
Hemitriccus iohannis | (Snethlage, HMMEE, 1907)
Snethlage, HMMEE beschreef de soort in 1907 als Euscarthmus iohannis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hemitriccus werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks hēmi-, 'half, klein', en trikkos, een onbekend klein vogeltje dat ornithologen voor tirannen gebruiken. De soortnaam is de Latijnse genitief van Johannes (João) en eert João Baptista de Sá (overleden 1909), Braziliaans taxidermist en verzamelaar. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Monte Verde, Rio Purus, Brazilië.