Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Witoogtodietiran
Witoogtodietiran | Hemitriccus zosterops
White-eyed Tody-Tyrant | Titirijí ojiblanco | Maria-de-olho-branco
De witoogtodietiran is een kleine, olijfgroene tiran van het Amazonebos ten noorden van de Amazone. Hij leeft in de middelste lagen van hoog bos en wordt meestal opgemerkt aan zijn droge, tikkende roep. De naam verwijst naar de lichte ring rond het oog.
Geluid
Korte reeksen droge, tikkende tonen, vaak eindigend in een korte ratel, vanuit de middelste lagen van het bos.
Opname: Jarol Fernando Vaca — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10 cm, met een platte snavel en een vrij korte staart. De bovendelen zijn olijfgroen, de kruin iets grijzer. Een smalle witachtige oogring en lichte teugel geven een brilachtig gezicht. De vleugels zijn donker met twee gele vleugelstrepen en gele randen. De keel is witachtig, de borst grijsachtig olijf met vage strepen, de buik lichtgeel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De witborsttodietiran Hemitriccus griseipectus leeft ten zuiden van de Amazone en heeft een wittere onderkant met weinig geel. De streepnektodietiran Hemitriccus striaticollis heeft duidelijke zwarte strepen op keel en borst en leeft in bosranden en struikgewas. De witkeeltodietiran Hemitriccus minimus is kleiner en heeft lichtere vleugelstrepen en randen aan de tertials.
Leefgebied
Hoog vochtig laaglandbos op terra firme en voetheuvelbos, minder in oud secundair bos, tot ongeveer 1000 m. Zoekt alleen of in paren in de middelste lagen en de onderkant van het bladerdak naar insecten, die het met korte sprongen van de onderkant van bladeren pikt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het Amazonelaagland in het zuidoosten. Ecuador: in het oostelijk laagland en de voetheuvels. Peru: in het noordoosten, ten noorden van de Amazone en de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het noorden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in hoog terra-firmebos in oostelijk Ecuador of rond Iquitos naar korte tikkende reeksen op middelhoogte; de vogel zit vaak stil op een dunne tak en springt dan plotseling naar een blad.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied, maar is gevoelig voor ontbossing.
Wetenschappelijke naam
Hemitriccus zosterops | (Pelzeln, 1868)
Pelzeln beschreef de soort in 1868 als Euscarthmus Zosterops; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hemitriccus werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks hēmi-, 'half, klein', en trikkos, een onbekend klein vogeltje dat ornithologen voor tirannen gebruiken. De soortnaam komt van Grieks zōstēr, 'gordel', en ōps, 'oog', naar de witte oogring. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Marabitanas, Rio Negro, Amazonas, Brazilië.