Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Gestreepte todietiran

Gestreepte todietiran | Hemitriccus flammulatus

Flammulated Bamboo Tyrant | Titirijí flamulado | Maria-de-peito-machetado

De gestreepte todietiran is een kleine, bruinachtige tiran van de bamboebossen in het zuidwesten van het Amazonegebied. Hij leeft vrijwel alleen in dichte opstanden van Guadua-bamboe. De soort valt vooral op door zijn droge, tikkende roep; de vogel zelf blijft meestal binnen in het bamboe.

Gestreepte todietiran (Hemitriccus flammulatus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een snelle, droge reeks tikkende tonen die kan overgaan in een korte ratel, en losse scherpe pik-roepjes.

Luister: ZangXC475693

Opname: Felipe Arantes — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11 cm, met een vrij lange, platte snavel en een vrij lange staart. De bovendelen zijn bruinachtig olijf, de vleugels met onduidelijke lichte randen. De kopzijde en teugel zijn lichtbruin tot kaneelkleurig, de keel is wit. Borst en flanken hebben diffuse grijsbruine strepen (de 'vlammen' uit de naam), de buik is witachtig. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De langkuifdwergtiran Lophotriccus eulophotes leeft ook in bamboe, maar heeft een lange kuif en een grijzere, minder bruine tint. De witwangtodietiran Poecilotriccus albifacies heeft een roestrode kruin en witte kopzijde. De witborsttodietiran Hemitriccus griseipectus is groener van boven, heeft gele vleugelstrepen en leeft in hoog bos buiten het bamboe.

Leefgebied

Dichte opstanden van Guadua-bamboe in vochtig laagland- en voetheuvelbos, ook bamboe langs bosranden en in secundair bos, tot ongeveer 1500 m. Zoekt alleen of in paren laag tot halfhoog in het bamboe naar insecten, die het met korte sprongen van bladeren pikt.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: in het zuidoosten (Madre de Dios, Cusco, Puno) en plaatselijk noordwaarts tot in het midden van het land. Bolivia: in het noorden en aan de voet van de Andes (Pando, Beni, La Paz, Cochabamba, Santa Cruz). Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in uitgestrekte bamboebossen in Madre de Dios of in de Boliviaanse laaglanden; luister naar de tikkende reeksen laag in het bamboe en wacht tot de vogel aan de rand van een bamboeopstand verschijnt.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is gebonden aan bamboebos, maar dat is in het zuidwesten van het Amazonegebied wijdverbreid.

Wetenschappelijke naam

Hemitriccus flammulatus | Berlepsch, 1901

Berlepsch beschreef de soort in 1901 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Hemitriccus werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks hēmi-, 'half, klein', en trikkos, een onbekend klein vogeltje dat ornithologen voor tirannen gebruiken. De soortnaam komt van Latijn flammulatus, 'met vlammetjes', naar de streepjes op borst en keel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit San Mateo, Cochabamba, Bolivia.