Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Witbrauwtapuittiran

Witbrauwtapuittiran | Ochthoeca leucophrys

White-browed Chat-Tyrant | Pitajo cejiblanco | Chasco-tirano-de-sobrancelha-branca

De witbrauwtapuittiran is een grijze tapuittiran van droge valleien, struweel en ravijnen in de Andes van Peru en Bolivia. Hij zit rechtop en open op een struik, rots of muurtje en vliegt kort uit naar insecten. Van de tapuittirannen van het gidsgebied leeft hij het meest in droog, open terrein en dicht bij akkers en dorpen.

Witbrauwtapuittiran (Ochthoeca leucophrys)
Foto: Raffanat — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een korte, hoge fluittoon, ongeveer tsiew, ook in snelle reeksen, en droge, korte roepen.

Luister: ZangXC2503

Opname: Sjoerd Mayer — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, slank, met een rechte houding en een vrij lange staart. De bovendelen zijn grijsbruin tot grijs, met een lange witte wenkbrauwstreep; vogels in het noorden van Peru hebben bovendien een wit voorhoofd. De vleugels zijn donker met twee roodbruine tot okerkleurige vleugelstrepen. Keel en borst zijn lichtgrijs, de buik is wit. De staart is zwartachtig. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

D'Orbigny's tapuittiran Ochthoeca oenanthoides is bruiner, met een kaneelkleurige onderbuik, en leeft meestal hoger. De piuratapuittiran Ochthoeca piurae is kleiner en donkerder bruin en leeft alleen op de westflank in het noorden. De bruinrugtapuittiran Ochthoeca fumicolor heeft een warm bruine rug en een kaneelkleurige onderzijde en leeft aan de vochtiger boomgrens.

Leefgebied

Droog struweel, struikrijke ravijnen, oeverbegroeiing, rotsige hellingen en stenen muurtjes rond akkers en dorpen, meestal tussen 2500 en 4000 m, op de westflank plaatselijk lager. Vliegt uit naar insecten in de lucht of op de grond en keert terug naar een zitplaats; leeft solitair of in paren. Het nest is een kom in een nis van een rots, muur of gebouw.

Verspreiding en trek

Peru: in de Andes van het noorden zuidwaarts, in de inter-Andesdalen en op de westflank. Bolivia: in de droge valleien en het hooggebergte van La Paz tot Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in droge dalen langs struikrijke ravijnen, akkerranden en stenen muurtjes, bijvoorbeeld rond Cusco of in het dal van de Urubamba; de vogel zit open en keert vaak terug naar dezelfde zitplaats.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en verdraagt een kleinschalig agrarisch landschap goed.

Wetenschappelijke naam

Ochthoeca leucophrys | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als F[luvicola] leucophrys; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ochthoeca werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks okhthos, 'oever' of 'heuvel', met oikos, 'woning'. Grieks leukos, 'wit', en ophrus, 'wenkbrauw', naar de witte wenkbrauwstreep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sica Sica, La Paz, Bolivia.