Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Witbuikstekelstaart
Witbuikstekelstaart | Mazaria propinqua
White-bellied Spinetail | Pijuí ventriblanco | João-de-barriga-branca
De witbuikstekelstaart is een grijsbruine stekelstaart van jonge begroeiing op rivier-eilanden in het Amazonebekken. Hij leeft in grasland met verspreide struiken en jonge bomen dat na overstromingen op zandbanken opschiet. Vroeger werd hij in het geslacht Synallaxis geplaatst.
Geluid
De zang is een vreemd, laag en nasaal gesnor. Verder rasperige, snauwende en krassende tonen en dalende reeksen grommende geluiden.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–16 cm, met een lange, dof roodbruine staart met spitse veren. Kruin, rug en stuit zijn grijsbruin, de teugels grijs. Kin en bovenkeel zijn wit, of zwart met witte veerranden; de onderkeel is zwart met witte veerpunten. De borst is grijs tot licht bruingrijs, de buik wit en de flanken lichtbruin. De slagpennen zijn donker met lichte roodbruine randen. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn witter van onderen en missen het zwart op de keel.
Verwarringssoorten
Parkers stekelstaart Cranioleuca vulpecula leeft eveneens op rivier-eilanden, maar heeft roodbruine bovendelen, een lichte wenkbrauwstreep en geen zwart op de keel. De cayennestekelstaart Synallaxis gujanensis heeft roodbruine vleugels, lichtere onderdelen zonder zwarte keelvlek en zit in struikgewas langs de oevers. De witkeelstekelstaart Synallaxis albigularis heeft een roodbruine kruin en roodbruine vleugeldekveren en een donkergrijze borst.
Leefgebied
Jonge opslag op rivier-eilanden en zandbanken in het Amazonelaagland, vooral grasrijke stukken met verspreide struiken en jonge bomen, tot ongeveer 300 m. Zoekt insecten en andere ongewervelden laag in de begroeiing. Over de voortplanting is vrijwel niets bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: alleen in het uiterste zuidoosten, langs de Amazone; het voorkomen is daar niet zeker vastgesteld. Ecuador: in het oostelijk laagland, langs de grote rivieren. Peru: in het noordoosten en het midden van het oostelijk laagland. Bolivia: plaatselijk in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied langs de rivieren van het westelijk Amazonebekken in Brazilië; één oude vondst in Frans-Guyana.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Ga per boot naar jonge rivier-eilanden in de Amazone, de Napo of de Ucayali, bijvoorbeeld rond Iquitos, en luister naar het lage gesnor uit grasland met jonge struiken. In de vroege ochtend zingen de vogels het meest.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is gebonden aan jonge eilandbegroeiing, die door de rivierdynamiek steeds opnieuw ontstaat.
Wetenschappelijke naam
Mazaria propinqua | (Pelzeln, 1859) (GBIF: Synallaxis propinqua)
Pelzeln beschreef de soort in 1859 als Synallaxis propinqua; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Mazaria werd in 2014 ingevoerd door Claramunt. De geslachtsnaam eert Juan Mazar Barnett (1975–2012), Argentijns ornitholoog; Santiago Claramunt benoemde het geslacht in 2014. De soortnaam propinqua komt van Latijn propinquus, 'verwant, gelijkend', naar de gelijkenis met verwante stekelstaarten. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Madeira, Amazonas, Brazilië.