Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Witbuiktodietiran
Witbuiktodietiran | Hemitriccus margaritaceiventer
Pearly-vented Tody-Tyrant | Titirijí perlado | Sebinho-de-olho-de-ouro
De witbuiktodietiran is een kleine, grauwe tiran van droog bos en struikgewas. Hij heeft een lichte, goudgele iris en een witte onderkant met grijze strepen op keel en borst. In het gidsgebied komt hij voor in het Caribisch laagland van Colombia, in droge Andesdalen en in het oosten van Bolivia.
Geluid
Droge, kikkerachtige ratels en reeksen tikkende tonen, zoals tik-tik-trrrr.
Opname: Aran Rodrigues Cardoso — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10 cm, met een platte snavel en een vrij korte staart. De bovendelen zijn grijsachtig olijf tot bruinachtig, de vleugels donker met twee lichte vleugelstrepen en lichte randen. De iris is lichtgeel tot oranjegeel. De onderkant is wit, met smalle grijze strepen op keel en borst; flanken en onderstaartdekveren soms licht geelachtig. Vogels uit de Andesdalen zijn wat olijfkleuriger. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De bleekoogdwergtiran Atalotriccus pilaris lijkt sterk, heeft eveneens een lichte iris, maar is groener van boven en heeft een gelere buik. De streepnektodietiran Hemitriccus striaticollis heeft een witte bril, een donkere iris en een gele buik. De geelbuikschoffelsnavel Todirostrum cinereum heeft een donkere kop en een helgele onderkant.
Leefgebied
Droogbos, Chaco- en Chiquitanobos, cerrado, struikgewas in savanne en droge Andesdalen, ook bosranden en tuinen met bomen, van het laagland tot ruim 2000 m in de Andesdalen. Zoekt alleen of in paren laag tot halfhoog naar insecten, die het met korte sprongen van bladeren pikt.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in droge streken in het noorden en noordoosten. Peru: plaatselijk in droge dalen aan de oostkant van de Andes, in het noorden (onder meer het Marañón- en Huallagagebied) en in het zuiden. Bolivia: wijdverbreid in het oosten en zuiden en in droge Andesdalen. Ontbreekt in Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in droog bos rond Santa Cruz de la Sierra of in de droge dalen van Cochabamba; luister naar de droge ratels uit dicht struikgewas en kijk naar de lichte iris.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en gebruikt ook secundaire begroeiing.
Wetenschappelijke naam
Hemitriccus margaritaceiventer | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)
D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als T[odirostrum] margaritaceiventer; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hemitriccus werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks hēmi-, 'half, klein', en trikkos, een onbekend klein vogeltje dat ornithologen voor tirannen gebruiken. De soortnaam komt van Latijn margaritaceus, 'parelachtig', en venter, 'buik'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chiquitos, Santa Cruz, Bolivia.