Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen, sterns en schaarbekken › Witkapnoddy

Witkapnoddy | Anous minutus

Black Noddy | Tiñosa negra | Trinta-réis-preto

De witkapnoddy is een kleine, zwartbruine stern met een helderwitte kap, die in kolonies op tropische eilanden broedt. In het gidsgebied is hij schaars en vooral op zee voor de Caribische kust van Colombia te verwachten. Hij lijkt sterk op de noddy, maar is kleiner, donkerder en slanker gebouwd.

Witkapnoddy (Anous minutus)
Foto: Sirrob01 — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Droge, ratelende en krakende roepen, krrr of kiirr, en hoge piepjes in de kolonie.

Luister: RoepXC539126

Opname: AUDEVARD Aurélien — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

33–36 cm, met smalle vleugels en een wigvormige staart die korter is dan bij de noddy. Het kleed is zwartbruin, op de vleugels bijna zwart, met een scherp afgegrensde, helderwitte kap van voorhoofd tot achterhoofd, die naar de nek in grijs overgaat. Onder het oog een smalle witte halve ring. De snavel is zwart, lang, dun en recht, duidelijk langer dan de kop. De poten zijn donker. De bovenvleugel is egaal donker. De seksen zijn gelijk. Jongen hebben een nog scherper afgezette witte kap en lichte randen aan de vleugeldekveren.

Verwarrings­soorten

De noddy Anous stolidus is groter en bruiner, met een kortere, dikkere snavel, een minder scherp afgegrensde lichte kruin, een langere staart en duidelijk lichtere bovenvleugeldekveren. Jonge bonte sterns Onychoprion fuscatus hebben een gevorkte staart, witte stippels op de bovendelen en een witte onderstaart.

Leefgebied

Open tropische zee, vooral dicht bij de broedeilanden, en rotsige of beboste eilanden. Vist in groepen op kleine vissen en inktvissen vlak onder het oppervlak, die hij al vliegend opraapt of met een korte duik vangt. Het nest is een platform van bladeren en wier, met uitwerpselen vastgekit, in een boom of op een rotsrichel.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia schaars op zee voor de Caribische kust, vooral in het noordoosten; de dichtstbijzijnde kolonies liggen op eilanden voor de kust van Venezuela. Aan de Pacifische kant en op de Galápagos zijn waarnemingen zeldzaam. Ontbreekt in Ecuador op het vasteland, in Peru en in Bolivia. Buiten het gidsgebied in tropische delen van de Atlantische en de Stille Oceaan.

  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kans op zee voor de Caribische kust van Colombia, vooral bij groepen foeragerende sterns boven scholen vis; let op de dunne snavel en de scherp afgezette witte kap.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Kolonies zijn kwetsbaar voor ingevoerde roofdieren en voor verstoring en het rapen van eieren.

Wetenschappelijke naam

Anous minutus | Boie, 1844

Boie beschreef de soort in 1844 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Anous werd in 1826 ingevoerd door Stephens. De geslachtsnaam is Grieks anous, 'dom, onnozel', naar de tamheid van de vogels. De soortnaam is Latijn minutus, 'klein'; hij is kleiner dan de noddy. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Raine Island, Australië.