Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Witkinmuisspecht
Witkinmuisspecht | Dendrocincla merula
White-chinned Woodcreeper | Trepatroncos barbiblanco | Arapaçu-da-taoca
De witkinmuisspecht is een donkerbruine muisspecht van het Amazone-regenwoud die vrijwel uitsluitend zwermen trekmieren volgt. Hij vangt de insecten die voor de mieren uit vluchten en is daarom bijna altijd laag in het bos bij een mierenzwerm te vinden. Het kleine witte kinvlekje geeft hem zijn naam.
Geluid
Bij mierenzwermen harde, nasale roepen en een snelle, droge ratel. De zang, vooral in de schemering, is een reeks heldere, dalende tonen.
Opname: Daniel F. Lane — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–20 cm, met een rechte, donkere snavel en een stijve, roodbruine staart. Het kleed is effen donker olijfbruin, iets warmer op vleugels en staart. Op de kin zit een kleine, witte vlek die bij een vogel die zijn kop opricht te zien is. Het oog is grijs of blauwgrijs bij volwassen vogels. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De grijswangmuisspecht Dendrocincla fuliginosa is lichter en grijzer bruin, met een grijze wang, een donkere baardstreep en zonder witte kin; hij volgt ook mierenzwermen. De bruinkeelmuisspecht Dendrexetastes rufigula heeft een kaneelkleurige keel en een lichte snavel en zit hoger in de bomen. Mierenvolgers als de gebandeerde muisspecht Dendrocolaptes certhia zijn groter en fijn gebandeerd.
Leefgebied
Het binnenste van vochtig regenwoud op terra firme en in seizoensgebonden overstroomd bos, van het laagland tot ongeveer 900 m. Volgt zwermen trekmieren en pikt op lage stammen en takken de vluchtende insecten en andere ongewervelde dieren op. Het nest ligt in een holte in een boom of stronk.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het Amazonegebied in het zuidoosten. Ecuador: in het laagland ten oosten van de Andes. Peru: in het Amazonegebied. Bolivia: in het laagland van het noorden. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in terra-firmebos naar een zwerm trekmieren, herkenbaar aan de mierenvogels, tangares en muisspechten die er laag boven hangen. Wacht stil bij de zwerm; de witkinmuisspecht zit vaak verticaal tegen een lage stam en vliegt af en toe naar de grond.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Omdat de soort afhankelijk is van grote mierenkolonies in ongestoord bos, verdwijnt hij snel uit versnipperd bos.
Wetenschappelijke naam
Dendrocincla merula | (Lichtenstein, 1820)
Lichtenstein beschreef de soort in 1820 als Dendrocolaptes Merula; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Dendrocincla werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks dendron, 'boom', en kinklos, een niet nader bekende vogel die met de staart wipt, vaak vertaald als 'kwikstaart'. De soortnaam komt van Latijn merula, 'merel', naar het donkere verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.