Alle soorten › Stormvogelachtigen › Pijlstormvogels › Witkinstormvogel

Witkinstormvogel | Procellaria aequinoctialis

White-chinned Petrel | Fardela Negra Grande | Pardela-preta

De witkinstormvogel is de grootste Procellaria-stormvogel en een van de talrijkste. Hij broedt op subantarctische eilanden en trekt buiten de broedtijd naar het noorden, onder meer naar de koude, visrijke wateren van de Humboldtstroom. Hij volgt vissersboten en is daardoor een van de stormvogels die het vaakst als bijvangst omkomen.

Witkinstormvogel (Procellaria aequinoctialis)
Foto: JJ Harrison (https://www.jjharrison.com.au/) — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op zee meestal stil; bij voedsel ratelende en krassende roepen. Op de broedplaatsen een lang, ratelend gekwetter vanuit de holen.

Luister: ZangXC863988

Opname: Kevin Guille — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

51–58 cm, een grote, geheel zwartbruine stormvogel met een forse, bleek groengele tot hoornkleurige snavel zonder zwarte punt, en zwarte poten. De kin is meestal wit, maar die vlek is variabel en op zee vaak niet te zien. De ondervleugel is donker, met een zilverachtige glans op de basis van de handpennen. Vliegt met krachtige vleugelslagen en lange glijvluchten. De seksen zijn gelijk; jongen lijken op volwassen vogels.

Verwarrings­soorten

De westlandstormvogel Procellaria westlandica heeft een zwarte snavelpunt en geen witte kin. De zwarte stormvogel Procellaria parkinsoni is kleiner, met een kleinere snavel met donkere punt. De grauwe pijlstormvogel Ardenna grisea is kleiner en slanker, met een donkere snavel en een zilverwitte ondervleugel. Jonge reuzenstormvogels Macronectes zijn veel groter, met een veel zwaardere snavel.

Leefgebied

Open oceaan en het water boven het continentaal plat, vooral boven koude stromingen. Eet inktvis, vis en krill, en volgt vissersboten voor afval en aas; duikt ondiep. Broedt in holen in drassige, begroeide grond op subantarctische eilanden.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru op zee, vooral voor het zuiden en midden, het talrijkst in de zuidelijke winter. In Ecuador schaars, vooral voor de zuidkust. Geen zekere gegevens uit Colombia en Bolivia; van de Galápagos hooguit uitzonderlijk. Broedt niet in het gidsgebied. Buiten het gidsgebied broedend op subantarctische eilanden in de Atlantische, Indische en Grote Oceaan; buiten de broedtijd over de zuidelijke oceanen, noordelijk tot voor Peru, Brazilië en Zuid-Afrika.

  • Jaarrond
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op pelagische tochten uit havens in Midden- en Zuid-Peru, vooral bij vissersboten; let op de lichte snavel zonder donkere punt.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De stand neemt af. Bijvangst bij de beuglijn- en sleepnetvisserij doodt elk jaar grote aantallen vogels; ingevoerde ratten en aantasting van de broedgrond zijn bijkomende bedreigingen.

Wetenschappelijke naam

Procellaria aequinoctialis | Linnaeus, 1758

Linnaeus beschreef de soort in 1758 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Procellaria voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Latijn procella, 'storm'. De soortnaam is Latijn aequinoctialis, 'van de equinox', dat wil zeggen van de streken rond de evenaar. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Kaap de Goede Hoop, Zuid-Afrika.