Alle soorten › Stormvogelachtigen › Pijlstormvogels › Zwarte stormvogel

Zwarte stormvogel | Procellaria parkinsoni

Black Petrel | Petrel de Parkinson | Pardela-de-parkinson

De zwarte stormvogel is de kleinste Procellaria-stormvogel en broedt alleen op Great Barrier en Little Barrier, twee eilanden voor het Noordereiland van Nieuw-Zeeland. Buiten de broedtijd trekt vrijwel de hele wereldstand naar de tropische oostelijke Grote Oceaan. Hij komt dan in de wateren rond de Galápagos en voor de kusten van Ecuador en Peru.

Zwarte stormvogel (Procellaria parkinsoni)
Foto: 3HEADEDDOG — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Op zee stil. Op de broedplaatsen 's nachts klapperende en kakelende roepen.

Luister: RoepXC293322

Opname: Dan Lane — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

46 cm, een middelgrote, geheel zwartbruine stormvogel, slanker dan de verwante soorten, met een bleke, geelachtige snavel met een donkere punt en zwarte poten. De ondervleugel is donker, met een lichte glans op de basis van de handpennen. Vliegt met vrij snelle vleugelslagen en glijvluchten, lichter dan de grotere Procellaria-soorten. De seksen zijn gelijk; jongen lijken op volwassen vogels.

Verwarrings­soorten

De westlandstormvogel Procellaria westlandica en de witkinstormvogel Procellaria aequinoctialis zijn duidelijk groter en zwaarder, met een forsere snavel; de witkinstormvogel mist de donkere snavelpunt. Donkere wigstaartpijlstormvogels Ardenna pacifica zijn slanker, met een langere, wigvormige staart en een slanke, grijze snavel. De grauwe pijlstormvogel Ardenna grisea heeft een donkere snavel en een zilverwitte ondervleugel.

Leefgebied

Open oceaan, vooral warmere, tropische wateren ver uit de kust. Eet inktvis, vis en kreeftachtigen, die hij van het oppervlak pikt of ondiep duikend vangt; volgt soms dolfijnen, scholen tonijn en vissersboten. Broedt in holen in bosgrond op twee eilanden van Nieuw-Zeeland.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Buiten de broedtijd op zee rond de Galápagos en voor de kust van Ecuador en het noorden van Peru, schaarser voor de Pacifische kust van Colombia. Ontbreekt in Bolivia. Broedt niet in het gidsgebied. Buiten het gidsgebied broedend in Nieuw-Zeeland; buiten de broedtijd in de oostelijke Grote Oceaan van Mexico tot Peru.

  • Jaarrond
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op pelagische tochten voor Ecuador en tussen de Galápagos en het vasteland tussen mei en oktober; vaak samen met andere stormvogels boven scholen vis en dolfijnen.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De wereldstand is klein en broedt op twee eilanden. Bijvangst in de visserij, zowel bij Nieuw-Zeeland als in het overwinteringsgebied, en ingevoerde roofdieren op de broedeilanden zijn de belangrijkste bedreigingen.

Wetenschappelijke naam

Procellaria parkinsoni | Gray, 1862

Gray beschreef de soort in 1862 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Procellaria werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Latijn procella, 'storm'. De soortnaam eert Sydney Parkinson (ca. 1745–1771), Schotse natuurtekenaar op de eerste reis van James Cook. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Nieuw-Zeeland.