Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Witkopwinterkoning

Witkopwinterkoning | Campylorhynchus albobrunneus

White-headed Wren | Cucarachero cabeciblanco | Garrinchão-de-cabeça-branca

De witkopwinterkoning is een grote, tweekleurige winterkoning van het Chocó: kop en onderdelen zijn wit, rug, vleugels en staart donkerbruin. Hij leeft in luidruchtige groepjes in het bladerdak van vochtig bos en zoekt veel tussen epifyten. In het gidsgebied komt hij alleen in het westen van Colombia voor.

Witkopwinterkoning (Campylorhynchus albobrunneus)
Foto: TonyCastro — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks harde, krassende en schurende tonen, door beide seksen gezongen, vaak door meerdere vogels van een groep tegelijk; roep een hard kaak.

Luister: ZangXC457162

Opname: Kent Livezey — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–19 cm, met een stevige, licht gebogen snavel en een vrij lange staart. Kop, hals en onderdelen zijn wit, soms met een vuilwitte of grijsachtige zweem op flanken en buik. Rug, vleugels en staart zijn donker chocoladebruin, zonder tekening; vogels in Colombia zijn van boven donkerder dan die in Panama. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer.

Verwarrings­soorten

In het gidsgebied heeft geen andere winterkoning een witte kop met een effen donkerbruine rug. De tijgerwinterkoning Campylorhynchus zonatus heeft een zwart, wit en okerkleurig gebandeerde rug, een zwart gevlekte borst en een kaneelkleurige buik. De tweekleurige winterkoning Campylorhynchus griseus heeft ook witte onderdelen, maar een donkerbruine kruin met een witte wenkbrauwstreep, en leeft in droog, open land in het noorden.

Leefgebied

Het bladerdak en de middelste laag van vochtig laagland- en heuvelbos, ongerept en verstoord, ook bosranden en ouder secundair bos met veel epifyten, van zeeniveau tot ongeveer 1500 m. Zoekt in groepjes insecten en spinnen tussen bromelia's, mos en dode bladeren. Het nest is een bol met een ingang aan de zijkant, gebouwd tussen epifyten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia aan de Pacifische kant, van de grens met Panama door het Chocó en over de westflank van de Westelijke Cordillera naar het zuiden, tot dicht bij Ecuador. Uit Ecuador niet met zekerheid bekend. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het midden en oosten van Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk langs bosranden en wegen door vochtig bos in het Chocó naar groepjes die met harde roepen door het bladerdak trekken en in epifyten zoeken.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Afhankelijk van vochtig bos, maar verdraagt verstoord bos en bosranden.

Wetenschappelijke naam

Campylorhynchus albobrunneus | (Lawrence, 1862)

Lawrence beschreef de soort in 1862 als Heleodytes albo-brunneus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Campylorhynchus werd in 1824 ingevoerd door Spix. De geslachtsnaam komt van Grieks kampulos, 'gebogen', en rhunkhos, 'snavel'. De soortnaam komt van Latijn albus, 'wit', en brunneus, 'bruin', naar het witte en bruine verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Atlantische helling langs de Panamaspoorweg, Panama.