Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Witkruingors
Witkruingors | Zonotrichia leucophrys
White-crowned Sparrow | Chingolo coroniblanco | Tico-tico-de-coroa-branca
De witkruingors is een grote, langstaartige gors van Noord-Amerika, die broedt van Alaska en Canada tot de bergen van het westen van de Verenigde Staten en overwintert tot in Mexico. In het gidsgebied is hij een uitzonderlijke dwaalgast: een vogel die in 2019 in Bogotá verbleef, was de eerste gedocumenteerde waarneming in Zuid-Amerika.
Geluid
De zang is een reeks heldere fluittonen, gevolgd door zoemende tonen en een triller. De roep is een scherp, metalig pink of tsjip.
Opname: Don Profota — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16–18 cm, met een vrij lange staart en een roze tot oranjegele snavel. De volwassen vogel heeft een zwart-wit gestreepte kruin: een witte middenstreep, zwarte zijkruinstrepen, een witte wenkbrauwstreep en een zwarte oogstreep. Gezicht, keel en onderdelen zijn egaal grijs, de flanken bruinachtig. De rug is bruin met donkere strepen, met twee witte vleugelstrepen. De seksen zijn gelijk. Onvolwassen vogels hebben roodbruine en geelbruine in plaats van zwarte en witte kopstrepen.
Verwarringssoorten
De roodkraaggors Zonotrichia capensis, de enige andere Zonotrichia van het gidsgebied, is kleiner, met een grijze kop met zwarte strepen, een roodbruine nekband en een zwarte vlek op de zijborst. De zanggors Melospiza melodia, eveneens een uitzonderlijke dwaalgast, heeft een dicht gestreepte borst met een centrale vlek.
Leefgebied
In het broedgebied struweel, bosranden, toendra met struiken en bergweiden; in de winter heggen, akkers, tuinen en parken. In het gidsgebied werd hij gezien op een begroeid universiteitsterrein in de stad. Zoekt op de grond naar zaden en insecten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia één waarneming: een vogel die in mei en juni 2019 op het terrein van de Universidad Nacional in Bogotá verbleef. Geen gegevens uit Ecuador, Peru, Bolivia of van de Galápagos. Het verspreidingsgebied loopt van Alaska en Canada tot het westen van de Verenigde Staten; de soort overwintert zuidwaarts tot in het midden van Mexico.
Hoe en wanneer kijken
Bekijk gorzen in parken, tuinen en weiden in de Andes en op de Caribische kust van Colombia nauwkeurig; een Zonotrichia zonder roodbruine nekband en met een grijze borst verdient aandacht. Leg een waarneming vast met foto's en meld haar bij het nationale comité voor zeldzaamheden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Een talrijke soort van Noord-Amerika, die in het gidsgebied alleen uitzonderlijk als dwaalgast is vastgesteld.
Wetenschappelijke naam
Zonotrichia leucophrys | (Forster, 1772)
Forster beschreef de soort in 1772 als Emberiza leucophrys; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Zonotrichia werd in 1832 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks zōnē, 'band', en thrix, 'haar', naar de gestreepte kop. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en ophrus, 'wenkbrauw', naar de witte kopstrepen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Severn River, Hudsonbaai, Ontario, Canada.