Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Zanggors

Zanggors | Melospiza melodia

Song Sparrow | Chingolo cantor | Tico-tico-cantor

De zanggors is een van de meest verbreide gorzen van Noord-Amerika, met tientallen ondersoorten die van grijs en bleek tot donker roodbruin variëren. De noordelijke vogels trekken in de winter naar het zuiden van de Verenigde Staten en Mexico. In het gidsgebied is hij hooguit een uitzonderlijke dwaalgast.

Zanggors (Melospiza melodia)
Foto: Mykola Swarnyk — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een gevarieerde reeks van drie of vier heldere inleidende tonen, gevolgd door een triller en een snel gekwetter. De roep is een zwaar tsjep.

Luister: ZangXC1152148

Opname: Lars Mogensen — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

15–17 cm, met een vrij lange, afgeronde staart, die in de vlucht op en neer wordt bewogen. De kop is grijs, met een bruine kruin met een grijze middenstreep, een bruine oogstreep en een donkere baardstreep langs een witte keel. De borst en flanken zijn wit met dichte bruine strepen, die op het midden van de borst samenkomen tot een donkere vlek. De bovendelen zijn bruin met donkere strepen. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn geelbruiner, met fijnere strepen.

Verwarrings­soorten

Lincolns gors Melospiza lincolnii, eveneens een dwaalgast uit Noord-Amerika, is kleiner, met een geelbruine borstband met fijne zwarte strepen en een grijs gezicht. Jonge roodkraaggorzen Zonotrichia capensis zijn ook gestreept, maar fijner en zonder centrale borstvlek, en hebben al een aanzet van het koppatroon van de volwassen vogel. De witkruingors Zonotrichia leucophrys heeft een egaal grijze borst.

Leefgebied

Struweel, heggen, oevervegetatie, moerasranden, tuinen en weiden met struiken, vaak dicht bij water. Zoekt op de grond en in lage begroeiing naar insecten en zaden. Het nest is een kom van gras op de grond of laag in een struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied niet met zekerheid vastgesteld; meldingen uit Colombia of Ecuador zijn niet goed gedocumenteerd. Geen gegevens uit Peru, Bolivia of van de Galápagos. Het verspreidingsgebied loopt van Alaska en Canada tot het midden van Mexico; de noordelijke vogels overwinteren tot in het noorden van Mexico.

Hoe en wanneer kijken

Bekijk een sterk gestreepte gors met een centrale borstvlek in struweel of moerasranden nauwkeurig, en sluit jonge roodkraaggorzen en Lincolns gors uit. Leg een vermeende waarneming vast met foto's en een geluidsopname.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Een talrijke soort van Noord-Amerika, die in het gidsgebied hooguit uitzonderlijk als dwaalgast optreedt.

Wetenschappelijke naam

Melospiza melodia | (Wilson, 1810)

Wilson beschreef de soort in 1810 als Fringilla melodia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Melospiza werd in 1858 ingevoerd door Baird. De geslachtsnaam komt van Grieks melos, 'lied', en spiza, 'vink': een zingende vink. De soortnaam is Latijn melodia (uit het Grieks), 'melodie, lied', naar de zang. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Philadelphia, Pennsylvania, Verenigde Staten.