Alle soorten › Zangvogels › Lijsters › Witoksellijster
Witoksellijster | Turdus nigriceps
Andean Slaty Thrush | Zorzal plomizo andino | Sabiá-ferreiro-andino
De witoksellijster is een kleine, leigrijze lijster van de bergbossen op de flanken van de Andes. Het mannetje is grijs met een donkere kop en een gele snavel, het vrouwtje bruinachtig. De soort broedt in de regentijd en verplaatst zich daarna deels naar het noorden of naar lagere hellingen, zodat hij in een groot deel van het gidsgebied seizoensgebonden aanwezig is.
Geluid
De zang is een reeks hoge, dunne en wat schorre frasen, met korte tussenpozen herhaald, minder vol en melodieus dan bij de meeste andere lijsters. De roep is een scherp tsjuk.
Opname: Eduardo Quintanilla — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
21–22 cm. Het mannetje is van boven leigrijs, met een donkerder, bijna zwartachtige kop. De keel is wit met zwarte strepen, de borst grijs en de buik wit. De snavel, de smalle oogring en de poten zijn geel. Het vrouwtje is van boven olijfbruin, met een witachtige, bruin gestreepte keel, een grijsbruine borst en een witte buik; haar snavel is doffer. Jonge vogels zijn bruiner, met lichte vlekken op de bovendelen en donkere vlekken op de onderdelen.
Verwarringssoorten
De loodruglijster Turdus reevei in het Tumbesgebied heeft een blauwgrijze rug, een witachtige iris en lichter geelbruine flanken. De ecuadorlijster Turdus maculirostris is olijfbruin, zonder grijs, en lijkt meer op het vrouwtje, maar heeft een minder gestreepte keel. Het vrouwtje van de crèmebuiklijster Turdus amaurochalinus in Bolivia is grijsbruiner, met donkere teugels en een crèmewitte buik.
Leefgebied
Vochtig en halfvochtig bergbos, de lagere bossen van de Yungas, bosranden en hoog struweel, in het zuidwesten van Ecuador en het noordwesten van Peru ook halfdroog loofbos, ongeveer tussen 700 en 2500 m; buiten de broedtijd ook lager. Zoekt op de grond en in de onderste lagen naar insecten en vruchten. Het nest is een kom in een boom of struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Ecuador in het zuidwesten, vooral in Loja en El Oro, waar hij in de regentijd broedt. In Peru als broedvogel in het noordwesten en als wintergast uit het zuiden langs de oostflank van de Andes. In Bolivia als broedvogel in de Yungas en de voetheuvels van de oostflank. Ontbreekt in Colombia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de regentijd, van januari tot mei, in de bergbossen van Loja en El Oro; de mannetjes zingen dan vanuit het bladerdak. In Bolivia in het broedseizoen langs bosranden in de Yungas.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is plaatselijk afhankelijk van bergbos, dat in het zuidwesten van Ecuador en het noordwesten van Peru sterk is versnipperd.
Wetenschappelijke naam
Turdus nigriceps | Cabanis, 1874
Cabanis beschreef de soort in 1874 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Turdus werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Latijn turdus, 'lijster'. De soortnaam komt van Latijn niger, 'zwart', en -ceps (van caput), 'kop': 'zwartkop'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.