Alle soorten › Trogonachtigen › Trogons › Witpuntquetzal

Witpuntquetzal | Pharomachrus fulgidus

White-tipped Quetzal | Quetzal fúlgido | Quetzal-de-ponta-branca

De witpuntquetzal is de quetzal van de Sierra Nevada de Santa Marta in het noorden van Colombia en van de bergen van het noorden van Venezuela. Het mannetje is glanzend groen met een karmijnrode buik en heeft als enige quetzal van de Andesregio witte toppen aan de buitenste staartpennen. In het gidsgebied komt hij alleen in het Santa Marta-gebergte voor.

Witpuntquetzal (Pharomachrus fulgidus)
Foto: Cullen Hanks — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een herhaalde reeks heldere fluittonen, vaak in paren. De roep is een droog, kakelend gekwetter.

Luister: ZangXC236054

Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

33 cm. Het mannetje is metaalglanzend groen op de bovendelen en de borst, met een goudgroene glans op de kop en een karmijnrode buik en onderstaartdekveren. De snavel is geel. De staart is van onderen zwart, met brede witte toppen aan de buitenste pennen. Het vrouwtje is doffer, met een bruinere kop en borst, minder rood op de buik, een donkere snavel en witte bandjes en toppen op de buitenste staartpennen.

Verwarrings­soorten

De goudkopquetzal Pharomachrus auriceps lijkt sterk op hem, maar het mannetje heeft van onderen een geheel zwarte staart; in de Sierra Nevada de Santa Marta komt die soort niet voor. De maskertrogon Trogon personatus, die ook in het Santa Marta-gebergte leeft, is kleiner, met een zwart gezicht, een witte borstband bij het mannetje en een fijn gebandeerde onderstaart.

Leefgebied

Vochtig bergbos en nevelwoud, ook bosranden, oud secundair bos en open plekken met vruchtdragende bomen, ongeveer tussen 900 en 2700 m. Eet vooral vruchten, die hij biddend in de vlucht van de takken plukt, en daarnaast insecten. Broedt in een holte in een rotte boomstam.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in de Sierra Nevada de Santa Marta, waar een eigen ondersoort leeft. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de kustcordillera van het noorden van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Langs de bergweg van Minca naar San Lorenzo in de Sierra Nevada de Santa Marta, onder meer rond het reservaat El Dorado, bij vruchtdragende bomen aan bosranden. De zang is vooral in de vroege ochtend te horen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het kleine verspreidingsgebied maakt de soort afhankelijk van het behoud van het bergbos op de hellingen van de Santa Marta.

Wetenschappelijke naam

Pharomachrus fulgidus | (Gould, 1838)

Gould beschreef de soort in 1838 als Trogon fulgidus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pharomachrus werd in 1832 ingevoerd door De la Llave. De geslachtsnaam komt van Grieks pharos, 'mantel', en makros, 'lang', naar de lange dekveren. Latijn fulgidus betekent 'glanzend, schitterend', naar het metaalglanzende verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit noord-Venezuela.