Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Witschubdwergspecht

Witschubdwergspecht | Picumnus albosquamatus

White-wedged Piculet | Carpinterito albiescamoso | Pica-pau-anão-escamado

De witschubdwergspecht is een dwergspecht van open droogbos en savanne in het oosten van Bolivia en het binnenland van Brazilië. De onderkant is wit met zwarte schubben en wigvormige vlekken, waarnaar ook de Engelse naam verwijst. In het gidsgebied komt hij alleen in Bolivia voor.

Witschubdwergspecht (Picumnus albosquamatus)
Foto: Alexandre Marino from Brasilia, Brasil — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, snelle triller en losse, scherpe tsik-roepjes. Roffelt kort op dode takjes.

Luister: ZangXC1034560

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10–11 cm, met een korte, rechte snavel. De kruin is zwart met witte stippels; het mannetje heeft rode veertoppen op de voorkruin. De bovendelen zijn bruin tot grijsbruin. De onderdelen zijn wit, met zwarte veerranden die op keel en borst een geschubd patroon vormen en op de buik meer vlekkerig of gebandeerd zijn; de hoeveelheid tekening verschilt per ondersoort. De staart is zwart, met witte binnenvlaggen van de middelste veren. Het vrouwtje heeft geen rood op de kop.

Verwarrings­soorten

De zebradwergspecht Picumnus cirratus is onder regelmatig zwart-wit gebandeerd. D'Orbigny's dwergspecht Picumnus dorbignyanus lijkt sterk, maar leeft hoger, in vochtig bergbos van de Andes. De roestnekdwergspecht Picumnus fuscus langs de Guaporé heeft roestbruine halszijden en een vrijwel ongetekende, okerkleurige onderkant.

Leefgebied

Cerrado, droogbos, Chiquitano-bos, galerijbos, savanne met boomgroepen en bosranden in het laagland, tot ongeveer 1000 m. Foerageert op dunne takken, ranken en stengels in de lagere en middelste lagen, alleen, in paren of met gemengde groepen. Eet mieren, termieten en larven. Broedt in een zelf uitgehakte holte in een dunne dode tak.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia in het oostelijke laagland, vooral in Beni en Santa Cruz en plaatselijk in het noorden van La Paz en Cochabamba, in savanne, cerrado en droogbos. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen en midden van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in galerijbos en de randen van droogbos rond Santa Cruz en in de savannes van Beni, vaak in gemengde groepen in de lagere takken.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt secundair bos, maar cerrado en droogbos verdwijnen plaatselijk snel door landbouw.

Wetenschappelijke naam

Picumnus albosquamatus | d'Orbigny, ACVMD, 1840

D'Orbigny, ACVMD beschreef de soort in 1840 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Picumnus werd in 1825 ingevoerd door Temminck. De geslachtsnaam verwijst naar Picumnus, een Romeinse god van vruchtbaarheid en landbouw, broer van Pilumnus, wiens naam verwant is aan Latijn picus, 'specht'. De soortnaam komt van Latijn albus, 'wit', en squamatus, 'geschubd', naar de witte schubtekening. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Tamampaya, Yungas, Bolivia.