Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Witstaartklauwiertiran

Witstaartklauwiertiran | Agriornis albicauda

White-tailed Shrike-Tyrant | Gaucho andino | Gaúcho-de-cauda-branca

De witstaartklauwiertiran is de grootste klauwiertiran van het gidsgebied, een zware, grijsbruine tiran van de hoge Andes met een vrijwel geheel witte staart. Hij leeft verspreid en in lage dichtheden op de puna en in hooggelegen dalen. De soort is schaars en in een groot deel van het verspreidingsgebied in aantal achteruitgegaan.

Witstaartklauwiertiran (Agriornis albicauda)
Foto: Don Henise — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Zelden gehoord; een luide, fluitende roep en in de schemering herhaalde fluittonen.

Luister: ZangXC977245

Opname: Matthew L. Brady — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

26–28 cm, met een zeer zware, gehaakte snavel; de bovensnavel is zwartachtig, de basis van de ondersnavel licht hoornkleurig. De bovenzijde is grijsbruin, de onderzijde lichter, met een witachtige buik. De keel is wit met dichte, scherpe zwarte strepen. De vleugels zijn donkerbruin. De staart is wit, behalve de donkere middelste pennen, zodat hij in de vlucht vooral wit lijkt. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De zwartbekklauwiertiran Agriornis montanus is kleiner, met een geheel zwarte, minder zware snavel en minder wit in de staart. De grijsbuikklauwiertiran Agriornis micropterus is kleiner, met een minder gestreepte keel en vrijwel geen wit in de staart.

Leefgebied

Open puna en páramo met rotsen, ravijnen en struiken, Polylepis-bosjes, en de randen van akkers en dorpen in hooggelegen dalen, meestal tussen 3000 en 4500 m. Jaagt vanaf een uitkijkpost op grote insecten, hagedissen en kleine gewervelden. Het nest ligt in een holte of spleet in een rotswand of stenen muur.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Ecuador: zeer zeldzaam in de centrale Andes, met weinig recente waarnemingen. Peru: lokaal in de hoge Andes, vooral in het midden en zuiden. Bolivia: lokaal in de Andes en op het altiplano. Ontbreekt in Colombia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in rotsige hooggelegen dalen en aan de randen van akkers op de puna in het zuiden van Peru en het westen van Bolivia; let op een grote klauwiertiran die bij het opvliegen een witte staart toont.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De stand is klein en verspreid en is in een groot deel van het verspreidingsgebied afgenomen; de oorzaken zijn slecht bekend, maar aantasting van grasland en struweel door overbegrazing, branden en landbouw worden genoemd.

Wetenschappelijke naam

Agriornis albicauda | (Philippi & Landbeck, 1863) (GBIF: Agriornis andicola)

Philippi & Landbeck beschreef de soort in 1863 als Dasycephala albicauda; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Agriornis werd in 1839 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam komt van Grieks agrios, 'wild, woest', en ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Latijn albus, 'wit', en cauda, 'staart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cordillera van Arica, Chili.