Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Zwartbekklauwiertiran
Zwartbekklauwiertiran | Agriornis montanus
Black-billed Shrike-Tyrant | Gaucho serrano | Gaúcho-de-bico-preto
De zwartbekklauwiertiran is een grote, grijsbruine tiran van het open hooggebergte, met een zware, gehaakte snavel die doet denken aan die van een klauwier. Hij zit rechtop op rotsen, muren, palen en daken en jaagt vanaf daar op grote insecten en kleine gewervelden. Van de klauwiertirans in de Andes is hij de meest verspreide en vaakst geziene.
Geluid
Een luid, helder fluiten, vaak een herhaald tieuw of wiet-wiet, vooral in de schemering voor zonsopgang.
Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
23–24 cm, met een zware, gehaakte, geheel zwarte snavel. De bovenzijde is egaal grijsbruin, de onderzijde lichter grijsbruin, naar de buik toe witachtig. De keel is wit met zwarte streepjes. De vleugels zijn donkerbruin met lichte randen. De staart is donker met veel wit in de buitenste pennen, goed zichtbaar in de vlucht. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De witstaartklauwiertiran Agriornis albicauda is groter, met een zwaardere snavel met een lichte basis van de ondersnavel, een sterker gestreepte keel en een vrijwel geheel witte staart. De grijsbuikklauwiertiran Agriornis micropterus heeft een lichte ondersnavel en alleen een smalle witachtige buitenrand aan de staart. De bruinrugspotlijster Mimus dorsalis heeft een dunnere snavel, een witte wenkbrauwstreep en een roodbruine rug. De roodstuitstruiktiran Cnemarchus erythropygius heeft een kleine snavel en een roodbruine stuit.
Leefgebied
Open puna, páramo en hoge struwelen met rotsen, ravijnen en verspreide struiken, en ook akkers, stenen muren, dorpen en erven, meestal tussen 2500 en 4500 m. Zoekt vanaf een uitkijkpost naar grote insecten, hagedissen en soms kleine knaagdieren op de grond. Het nest ligt in een holte in een rotswand, stenen muur of gebouw.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: zeer lokaal in het uiterste zuiden (Nariño). Ecuador: lokaal in de hogere Andes. Peru: wijd verspreid in de Andes van het noorden tot het zuiden. Bolivia: in de Andes en op het altiplano. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Chili en Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk in hooggelegen dorpen en langs stenen muren en rotsen op de puna naar een grote grijsbruine tiran die rechtop op een uitkijkpost zit; in de vlucht toont hij de witte buitenste staartpennen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijd verspreid en verdraagt een kleinschalig agrarisch landschap goed.
Wetenschappelijke naam
Agriornis montanus | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)
D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als P[epoaza] Montana; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Agriornis werd in 1839 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam komt van Grieks agrios, 'wild, woest', en ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Latijn montanus, 'van de bergen'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Sucre, Chuquisaca, Bolivia.