Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Zuid-Amerikaanse havik

Zuid-Amerikaanse havik | Accipiter poliogaster

Grey-bellied Hawk | Azor ventrigrís | Tauató-pintado

De Zuid-Amerikaanse havik is een grote, zeldzame havik van het laaglandregenwoud, die weinig wordt gezien en slecht bekend is. Het jeugdkleed lijkt sterk op het volwassen kleed van de bonte kuifarend. Er zijn aanwijzingen dat vogels uit het zuiden buiten de broedtijd naar het Amazonegebied trekken.

Zuid-Amerikaanse havik (Accipiter poliogaster)
Foto: Filho Manfredini — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Weinig bekend en zelden gehoord; roept met reeksen korte, kakelende tonen, zoals andere grote haviken.

Luister: ZangXC351410

Opname: Willian Menq — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

38–51 cm; het vrouwtje is duidelijk groter dan het mannetje. Volwassen vogels zijn donker leigrijs van boven, met een bijna zwarte kop, en wit tot lichtgrijs van onder, soms met fijne grijze banden. De staart is donker met drie smalle grijze banden. Snavelbasis en poten zijn geel. Jonge vogels hebben een zwarte kruin, roodbruine zijkanten van kop en hals, een zwarte baardstreep, een witte keel, een witte, zwart gebandeerde onderkant en een bruinzwarte rug.

Verwarrings­soorten

De tweekleurige havik Astur bicolor is kleiner, met roodbruine dijen en een minder contrasterend zwarte kop. De grote bosvalk Micrastur semitorquatus heeft een lange, gegradeerde staart met smalle witte banden, een lichte halskraag en een donkere halve maan achter de wang. De volwassen bonte kuifarend Spizaetus ornatus lijkt sterk op jonge vogels, maar is groter, heeft een kuif en tot op de tenen bevederde poten.

Leefgebied

Hoog, vochtig laaglandregenwoud, ook várzea en bosranden langs rivieren, meestal onder 500 m, plaatselijk hoger in de uitlopers. Jaagt verborgen in het bladerdak en de middenlaag, vermoedelijk vooral op vogels. Broedgevallen zijn in het gidsgebied niet beschreven; bekende nesten komen uit het zuiden van het verspreidingsgebied.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In het Amazonegebied van Colombia, Ecuador, Peru en Bolivia bekend van verspreide waarnemingen; overal zeldzaam en onregelmatig. Buiten het gidsgebied van Venezuela en de Guyana's tot het zuidoosten van Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië, waar de soort broedt.

  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Er is geen vaste plek; let bij uitkijktorens en langs rivieren in het Amazonegebied op een grote havik met donkergrijze bovendelen en contrasterend witte onderdelen.

Staat van instandhouding

Gevoelig (NT). De soort komt in lage dichtheden voor en is afhankelijk van bos; ontbossing in het Amazonegebied en in het Atlantisch Woud is de belangrijkste bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Accipiter poliogaster | (Temminck, 1824)

Temminck beschreef de soort in 1824 als Falco poliogaster; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Accipiter werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam is Latijn accipiter, 'havik', afgeleid van accipere, 'grijpen'. De soortnaam komt van Grieks polios, 'grijs', en gastēr, 'buik'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ipanema, São Paulo, Brazilië.