Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Zwaluwstaartwouw
Zwaluwstaartwouw | Elanoides forficatus
Swallow-tailed Kite | Elanio tijereta | Gavião-tesoura
De zwaluwstaartwouw is een zwart-witte roofvogel met een diep gevorkte staart, die vrijwel zijn hele leven in de lucht doorbrengt. Hij vangt insecten en hagedissen in de vlucht of plukt ze van boomkruinen, en eet ook in de vlucht. Naast de plaatselijke broedvogels trekken in het najaar en voorjaar vogels uit Noord-Amerika door het gidsgebied.
Geluid
Een hoog, fluitend kliie-kliie-kliie of een dun, herhaald pie-pie-pie, vooral in de vlucht en rond het nest.
Opname: Mateus Gonçalves Santos — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
52–62 cm, waarvan een groot deel staart; de staart is zwart en zeer diep gevorkt, met lange buitenste pennen. Kop, hals en onderdelen zijn helderwit, rug, vleugels en staart zwart met een blauwige of groenige glans. In de vlucht zijn de vleugels lang en smal; de ondervleugeldekveren zijn wit en de slagpennen zwart. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben een kortere staartvork, fijne donkere strepen op kop en borst en lichte randen aan de slagpennen.
Verwarringssoorten
Met zijn zwart-witte kleed en diep gevorkte staart is de soort in het gidsgebied vrijwel onmiskenbaar. De zwaluwstaartmeeuw Creagrus furcatus van zee en de Galápagos heeft een grijze rug en een veel minder diep gevorkte staart. De donkergrijze wouw Ictinia plumbea zweeft op dezelfde manier boven het bos, maar is egaal grijs, met een rechte staart en roodbruin in de handpennen.
Leefgebied
Vochtig laaglandbos, heuvelbos en bergbos, ook boven bosranden en open land met verspreide bomen, van zeeniveau tot ongeveer 2000 m, plaatselijk hoger. Jaagt al zwevend boven het bladerdak op grote insecten, hagedissen, kikkers en nestjongen, en drinkt al scherend over het water. Het nest ligt hoog in de kruin van een boom. Trekkers trekken vaak in groepen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia wijdverbreid in het laagland en op de flanken van de Andes. In Ecuador in het westelijke en oostelijke laagland en op de flanken van de Andes. In Peru vooral ten oosten van de Andes. In Bolivia in het laagland en de Yungas. Noord-Amerikaanse trekvogels trekken door Colombia en overwinteren vooral in het Amazonegebied. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied als broedvogel in het zuidoosten van de Verenigde Staten en van Mexico tot Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk in de late ochtend boven beboste hellingen en rivierdalen omhoog, wanneer de vogels laag boven het bladerdak zweven. In de trektijd kunnen groepjes samen voorbijtrekken.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort neemt plaatselijk af door het verdwijnen van bos.
Wetenschappelijke naam
Elanoides forficatus | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Falco forficatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Elanoides werd in 1818 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam betekent 'lijkend op Elanus': Elanus met het Griekse achtervoegsel -oidēs, 'gelijkend'. De soortnaam komt van Latijn forficatus, 'schaarvormig' (van forfex, 'schaar'), naar de diep gevorkte staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Carolina, Verenigde Staten.