Alle soorten › Roofvogels › Havikachtigen › Zwarte buizerd

Zwarte buizerd | Buteogallus anthracinus

Common Black Hawk | Gavilán cangrejero | Gavião-caranguejeiro-negro

De zwarte buizerd is een gedrongen, zwartachtige buizerd van mangroven en kustmoerassen, die zich vooral voedt met krabben. In het gidsgebied leeft hij langs de Caribische en de Pacifische kust; de vogels langs de Stille Oceaan werden vroeger vaak als aparte soort, de mangrovebuizerd, beschouwd. Hij zit veel op takken in de mangrove of loopt over slikken.

Zwarte buizerd (Buteogallus anthracinus)
Foto: Hans Hillewaert — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks hoge, gefloten tonen, kie-kie-kie-kie, die aanzwellen en weer afnemen; vooral in de vlucht te horen.

Luister: RoepXC1028526

Opname: Gean Carlo Valdés — CC0 1.0 · xeno-canto

Herkenning

43–53 cm, met zeer brede vleugels en een korte staart. De volwassen vogel is dof zwartachtig. De staart is zwart met één brede witte band in het midden en een smalle witte top. In de vlucht tonen de vleugels een lichte vlek aan de basis van de buitenste handpennen. Washuid, teugel en poten geel. Vogels van de Pacifische kust zijn wat kleiner en tonen vaak een bruinachtige zweem op de armpennen. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn donkerbruin van boven en geelbruin met donkere strepen van onder, met een lichte wenkbrauw en een staart met veel smalle donkere banden.

Verwarrings­soorten

De zwarte arendbuizerd Buteogallus urubitinga is groter, met langere poten, witte bovenstaartdekveren en een staart met een bredere witte basis; volwassen vogels missen de lichte vlek in de handpennen. De bandstaartbuizerd Buteo albonotatus heeft langere, smallere vleugels met tweekleurige ondervleugels, meerdere staartbanden en vliegt met de vleugels in een V zoals een kalkoengier. De Amerikaanse zwarte arend Buteogallus solitarius is veel groter en leeft in bergbos.

Leefgebied

Mangroven, estuaria, getijdenkreken, kustlagunen en slikken, soms aangrenzende moerassen en oeverbos; vrijwel alleen in het kustlaagland. Jaagt vanaf een tak of lopend over het slik vooral op krabben, en verder op vis, kikkers en reptielen. Het nest is een takkennest in een mangroveboom of andere boom bij het water.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia langs de Caribische kust en langs de Pacifische kust. In Ecuador in de mangroven langs de kust, vooral rond de Golf van Guayaquil. In Peru alleen in de mangroven van Tumbes. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuidwesten van de Verenigde Staten via Midden-Amerika tot het noorden van Venezuela en Trinidad, en op enkele Kleine Antillen.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de mangroven van Tumbes of rond de Golf van Guayaquil, bij voorkeur bij laagwater, wanneer vogels vanaf lage takken of op het slik op krabben jagen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Langs de Pacifische kust gevoelig voor het verdwijnen van mangroven door de aanleg van garnalenkwekerijen.

Wetenschappelijke naam

Buteogallus anthracinus | (Deppe, 1830)

Deppe beschreef de soort in 1830 als Falco anthracinus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Buteogallus werd in 1830 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam is een samenvoeging van de geslachtsnamen Buteo (buizerds) en Gallus (kippen, Latijn gallus, 'haan'). Lesson stelde het geslacht in 1830 in. De soortnaam is Latijn anthracinus, 'koolzwart', van Grieks anthrax, 'steenkool'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Veracruz, Mexico.