Alle soorten › Pelikaanachtigen › Ibissen en lepelaars › Zwarte ibis
Zwarte ibis | Plegadis falcinellus
Glossy Ibis | Morito común | Caraúna-escura
De zwarte ibis is de meest wijdverspreide ibis ter wereld, met broedvogels op vijf continenten. Hij heeft zich vermoedelijk in de 19e eeuw vanuit Afrika over de Atlantische Oceaan in Amerika gevestigd. In het gidsgebied komt hij vooral voor in het noorden van Colombia, waar hij in moerassen en rijstvelden leeft.
Geluid
Meestal stil buiten de kolonie. Bij het opvliegen en in kolonies een hees, nasaal knorren of blatend grrr.
Opname: Xavier Riera — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
55–65 cm, slank, met een lange, gebogen snavel en lange poten. In broedkleed zijn kop, hals en onderdelen diep kastanjebruin, en rug en vleugels donker met een groene en purperen glans. Het naakte teugelveld is donker blauwgrijs, aan boven- en onderkant afgezet met een smalle, lichtblauwe lijn die niet achter het oog doorloopt. Het oog is donker, de snavel olijfbruin en de poten zijn grijsbruin. In winterkleed zijn kop en hals doffer bruin met fijne witte streepjes. In de vlucht steken hals en poten ver uit. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De witmaskeribis Plegadis chihi heeft in broedkleed een brede witte veerrand die het hele kale gezicht omsluit, een rood oog en rode poten; in winterkleed is het rode oog het beste kenmerk. De puna-ibis Plegadis ridgwayi leeft in de hoge Andes en aan de kust van Peru, heeft een donker roodbruine snavel en mist de lichte gezichtslijnen. De maskeribis Phimosus infuscatus is kleiner, met een roze snavel en een kaal roze gezicht. De groene ibis Mesembrinibis cayennensis is gedrongener, met korte poten, en leeft in bebost moeras.
Leefgebied
Zoet- en brakwatermoerassen, ondergelopen graslanden, oevers van ondiepe meren, rijstvelden, lagunes en zoutmoeras, vooral in het laagland. Zoekt in groepen, al tastend in modder en ondiep water, naar insectenlarven, wormen, slakken, kreeftachtigen en soms kleine vissen. Broedt in kolonies, vaak samen met reigers, met een nest van takken en riet in struiken, bomen of rietvelden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de Caribische laaglanden en het Magdalenadal, plaatselijk ook in andere delen van het land. In Ecuador en Peru een zeldzame gast. In Bolivia nauwelijks bekend. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, het Caribisch gebied en het oosten van Noord-Amerika, en verder in Europa, Afrika, Azië en Australië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de moerassen en rijstvelden van het Caribische laagland van Colombia tussen groepen reigers en andere ibissen. Let op de kleur van oog en poten en op de gezichtslijnen om hem van de witmaskeribis te onderscheiden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverspreid; plaatselijk gaan moerassen verloren door drooglegging en vervuiling, terwijl rijstbouw ook nieuw voedselgebied oplevert.
Wetenschappelijke naam
Plegadis falcinellus | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Tantalus Falcinellus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Plegadis werd in 1829 ingevoerd door Kaup. De geslachtsnaam komt van Grieks plēgados, 'sikkel', naar de gebogen snavel. De soortnaam is een Latijns verkleinwoord van falx, 'sikkel': 'kleine sikkel', naar de gebogen snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Java en Sulawesi, Indonesië.