Alle soorten › Spechtachtigen › Toekans › Zwartkopbergtoekan
Zwartkopbergtoekan | Andigena cucullata
Hooded Mountain Toucan | Tucán andino encapuchado | Tucano-andino-de-capuz
De zwartkopbergtoekan is de zuidelijkste van de bergtoekans en leeft in het vochtige Yungasbos van Zuidoost-Peru en Bolivia. Hij is te herkennen aan de geheel zwarte kop en de geelgroene snavel met een zwarte punt. Hij leeft in paren of kleine groepen in de kruinen van het bergbos, tot vlak onder de boomgrens.
Geluid
Een langzame reeks klagende, nasale pieeej-tonen, daarnaast korte tik-roepen. Zang en roepen gaan vaak samen met snavelgeklepper.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
48–50 cm, met een grote snavel die grotendeels geelgroen is, met een zwarte punt en een zwarte vlek aan de basis van de ondersnavel. Kop en hals zijn zwart, met naakte, lichtblauwe huid rond het oog. De mantel is olijfbruin tot kastanjebruin, de vleugels zijn groen en de stuit is geel. De onderdelen zijn blauwgrijs, de dijen roestbruin en de onderstaartdekveren rood. De staart is zwartachtig met kastanjebruine punten. De seksen zijn gelijk, maar het vrouwtje heeft een kortere snavel; jongen zijn doffer, met een minder scherp getekende snavel.
Verwarringssoorten
De zwartmaskerbergtoekan Andigena hypoglauca leeft noordelijker in de Andes en heeft alleen een zwarte kruin en nek, een blauwgrijze keel en een snavel met rood, zwart en geelgroen. De blauwbandarassari Aulacorhynchus coeruleicinctis in hetzelfde Yungasbos is veel kleiner en grotendeels groen, met een blauwe band over de borst. Toekans van het geslacht Ramphastos leven veel lager en zijn zwart met een gele of witte keel.
Leefgebied
Vochtig, bemost bergbos en nevelwoud van de Yungas, ook bosranden, meestal tussen 2400 en 3300 m, plaatselijk vanaf 2000 m. Leeft in de kruinen en de middelste etage, in paren of kleine groepen. Eet vooral vruchten, daarnaast insecten. Broedt in een boomholte.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Alleen op de oostflank van de Andes: in Peru in het zuidoosten (vooral Puno), in Bolivia in de Yungas van La Paz tot Cochabamba. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos, en komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Langs de wegen door het nevelwoud van de Yungas boven La Paz en in Cochabamba, vooral bij vruchtdragende bomen. Paren roepen in de vroege ochtend vanaf hoge takken en verraden zich dan door hun klagende tonen en snavelgeklepper.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein, maar de stand wordt stabiel geacht; de kap van het Yungasbos speelt plaatselijk een rol.
Wetenschappelijke naam
Andigena cucullata | (Gould, 1846)
Gould beschreef de soort in 1846 als Pteroglossus cucullatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Andigena werd in 1851 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam komt van de Andes en Latijn -gena, 'geboren in', dus 'in de Andes geboren'. De soortnaam komt van Latijn cucullatus, 'met een kap', naar de zwarte kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cocapata, Cochabamba, Bolivia.