Alle soorten › Spechtachtigen › Toekans › Zwartkruinbergtoekan
Zwartkruinbergtoekan | Andigena laminirostris
Plate-billed Mountain Toucan | Tucán andino piquilaminado | Tucano-andino-de-bico-laminado
De zwartkruinbergtoekan is een bergtoekan van de westflank van de Andes in het zuidwesten van Colombia en het westen van Ecuador. De geelachtig ivoorkleurige plaat aan de basis van de bovensnavel, waaraan hij zijn Engelse en Spaanse naam dankt, komt bij geen enkele andere toekan voor. Hij leeft in paren of kleine groepen in het vochtige, bemoste bergbos.
Geluid
Een lange reeks luide, nasale, ratelende trrrrk-roepen, vaak afgewisseld met klepperende snavelgeluiden.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
46–51 cm. Kruin en nek zijn zwart, keel, borst en buik blauwgrijs, met een gele vlek op de flank. De rug is olijfbruin, de stuit geel, de dijen kastanjebruin en de onderstaartdekveren rood. De staart is zwart met kastanjebruine toppen. De snavel is zwart met een rode basis en een opstaande, geelachtig ivoorkleurige plaat aan de basis van de bovensnavel. Voor het oog zit kale, gele huid, eronder blauwe. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een kleinere plaat en een doffer kleed.
Verwarringssoorten
De zwartmaskerbergtoekan Andigena hypoglauca leeft vooral op de oostflank, heeft geen gele flankvlek en een veelkleurige snavel zonder plaat. De witwangbergtoekan Andigena nigrirostris heeft een witte keel en een snavel zonder plaat. De roodstuitarassari Aulacorhynchus haematopygus in hetzelfde bos is veel kleiner en overwegend groen, met een rode stuit.
Leefgebied
Vochtig, bemost bergbos en nevelwoud, ook bosranden en oud secundair bos, ongeveer tussen 1200 en 3200 m, meestal tussen 1600 en 2600 m. Eet vooral vruchten, daarnaast insecten en soms eieren of jongen van andere vogels. Broedt in een boomholte.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia alleen op de westflank in het zuidwesten, in Nariño. In Ecuador op de westflank van de Andes, vooral in het noorden en midden van het land. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt niet voor buiten het gidsgebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het nevelwoud van de westflank in Ecuador, zoals rond Mindo, Tandayapa en het Bellavista-reservaat, vaak bij vruchtdragende bomen of voederplaatsen met fruit. De ratelende roep draagt ver door het bos.
Staat van instandhouding
Gevoelig. Het verspreidingsgebied is beperkt en het bergbos van de westflank wordt gekapt en versnipperd.
Wetenschappelijke naam
Andigena laminirostris | Gould, 1851
Gould beschreef de soort in 1851 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Andigena voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van de Andes en Latijn -gena, 'geboren in', dus 'in de Andes geboren'. De soortnaam komt van Latijn lamina, 'plaat', en rostrum, 'snavel', naar de gele plaat op de bovensnavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Quito, Ecuador.