Alle soorten › Spechtachtigen › Toekans › Witwangbergtoekan

Witwangbergtoekan | Andigena nigrirostris

Black-billed Mountain Toucan | Tucán andino piquinegro | Tucano-andino-de-bico-preto

De witwangbergtoekan is een bergtoekan van het nevelwoud van de noordelijke Andes, met witte wangen en keel en een overwegend zwarte snavel. Hij leeft in paren of kleine familiegroepen in de kruinen. Van de bergtoekans in het gidsgebied is hij de enige met een witte keel.

Witwangbergtoekan (Andigena nigrirostris)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Nasale, kwakende gwaaak-roepen in wisselende vorm, soms gerekt of jankend, vaak begeleid door ratelend snavelgeklepper.

Luister: ZangXC673559

Opname: A Edwar H Guarín — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

46–51 cm. Kruin en nek zijn zwart, wangen en keel wit, overgaand in lichtblauw op borst en buik. De bovendelen zijn bronsachtig olijfbruin en de stuit is lichtgeel. De staart is donker leigrijs met kastanjebruine punten aan de middelste veren. De dijen zijn kastanjebruin en de onderstaartdekveren rood. De naakte huid rond het oog is voor het oog lichtblauw en erachter geel of oranje. De snavel is zwart; in Ecuador en de Centrale Andes van Colombia met wat donkerrood aan de basis, in de Westelijke Andes van Colombia met meer rood langs de bovensnavel. De seksen zijn gelijk, maar het vrouwtje heeft een kortere snavel.

Verwarrings­soorten

De zwartmaskerbergtoekan Andigena hypoglauca heeft een blauwgrijze keel en een snavel met rood, zwart en geelgroen; de twee komen samen voor op de oostflank in Ecuador en in Colombia. De zwartkruinbergtoekan Andigena laminirostris van de westflank in het zuidwesten van Colombia en in Ecuador heeft een gele flankvlek, geen witte keel en een ivoorkleurige plaat op de bovensnavel. De andesarassari Aulacorhynchus albivitta is veel kleiner en grotendeels groen.

Leefgebied

Nevelwoud en vochtig bergbos, ook bosranden, halfopen terrein met verspreide bomen en akkers bij het bos, meestal tussen 1700 en 2700 m, soms vanaf 1200 m en tot boven 3200 m. Zoekt zijn voedsel in de kruinen, in paren of kleine familiegroepen. Eet vooral vruchten, daarnaast insecten. Broedt in een boomholte.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de Andesketens. In Ecuador op de oostflank van de Andes. In Peru alleen in het uiterste noordwesten (Piura). Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van West-Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bij vruchtdragende bomen en langs bosranden in het nevelwoud van de Colombiaanse Andes en op de oostflank in Ecuador. In de ochtend verraden paren zich door hun nasale roepen en snavelgeklepper uit de kruinen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd, maar de stand neemt vermoedelijk af doordat het nevelwoud over een groot deel van het verspreidingsgebied versnipperd is.

Wetenschappelijke naam

Andigena nigrirostris | (Waterhouse, 1839)

Waterhouse beschreef de soort in 1839 als Pteroglossus nigrirostris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Andigena werd in 1851 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam komt van de Andes en Latijn -gena, 'geboren in', dus 'in de Andes geboren'. De soortnaam komt van Latijn niger, 'zwart', en rostrum, 'snavel', naar de zwarte snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Subia, bij La Mesa, Cundinamarca, Colombia.