Alle soorten › Zangvogels › Mierklauwieren › Zwartkopmiersluiper
Zwartkopmiersluiper | Herpsilochmus atricapillus
Black-capped Antwren | Tiluchí plomizo | Chorozinho-de-chapéu-preto
De zwartkopmiersluiper is een kleine, grijs-witte miersluiper met een zwarte kruin en een lange witte wenkbrauwstreep. In het gidsgebied leeft hij alleen in Bolivia, in droog en halfvochtig bos aan de voet van de Andes en in het oosten van het land. Paren zoeken hoog in de bomen naar insecten, vaak met gemengde groepen.
Geluid
De zang is een reeks korte tonen die versnelt en overgaat in een droge triller; man en vrouw zingen vaak beurtelings. Roepjes zijn korte, nasale tonen.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
11,5 cm, slank, met een vrij lange staart. Het mannetje heeft een zwarte kruin, een lange witte wenkbrauwstreep en een zwarte oogstreep. De rug is grijs met zwart en een verborgen witte rugvlek; de vleugels zijn zwart met twee witte vleugelbanden en witte randen. De staart is zwart met witte toppen. De onderdelen zijn wit tot lichtgrijs. Het vrouwtje heeft een zwarte kruin met witte of okerkleurige stippels en een licht okerkleurig getinte borst.
Verwarringssoorten
De langsnavelmiersluiper Herpsilochmus longirostris is groter en heeft een langere snavel; het vrouwtje heeft een roodbruine kop. Het mannetje van de zwartbuikmiersluiper Formicivora melanogaster heeft een zwarte keel en buik. De roestrugmiersluiper Formicivora rufa heeft een roodbruine rug en leeft lager in struikgewas.
Leefgebied
Middenlaag en kronen van droog en halfvochtig loofbos, Chiquitano-bos, galerijbos en bosranden, ook in droge Andesdalen; vooral onder 1500 m. Zoekt in paren insecten en spinnen in het gebladerte en in lianen, vaak met gemengde groepen. Het nest is een open kommetje, opgehangen in een horizontale vork van een tak.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Bolivia: in het oosten en zuiden, vooral in Santa Cruz, verder in La Paz, Chuquisaca en Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Oost- en Midden-Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in droog bos rond Santa Cruz de la Sierra en in de Chiquitanía; volg gemengde groepen in de boomkronen en luister naar de versnellende triller.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Vrij algemeen in passend bos; verdraagt enige verstoring en komt ook in secundair bos voor.
Wetenschappelijke naam
Herpsilochmus atricapillus | Pelzeln, 1868
Pelzeln beschreef de soort in 1868 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Herpsilochmus werd in 1847 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks herpō, 'rondkruipen', en lokhmē, 'struikgewas, kreupelhout'. De soortnaam combineert Latijn ater, 'zwart', en capillus, 'hoofdhaar', dus 'met zwarte kap'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Paraná, São Paulo, Brazilië.