Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Zwartkoppseudospingus

Zwartkoppseudospingus | Pseudospingus verticalis

Black-headed Hemispingus | Hemispingo cabecinegro | Sanhaço-de-cabeça-preta

De zwartkoppseudospingus is een kleine, grijze tangare van het hoge bergbos en de boomgrens in de noordelijke Andes, met een zwarte kop en een brede lichte middenstreep over de kruin. Hij beweegt in kleine groepjes door de buitenste takken, vaak met gemengde troepen. De soort werd vroeger tot het geslacht Hemispingus gerekend.

Zwartkoppseudospingus (Pseudospingus verticalis)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Roept vaak een hoog, dun, herhaald tsit. De zang is een snelle, hoge reeks tjilpende tonen, soms in duet.

Luister: ZangXC282396

Opname: Jorge Enrique Avendaño — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14 cm, met een dunne, spitse, zwartachtige snavel. De kop is zwart, met een brede, grijswitte tot okerwitte middenstreep van het voorhoofd tot de nek. Bovendelen grijs, onderdelen lichter grijs, naar de buik witter. Seksen gelijk. Jonge vogels zijn doffer, met een minder scherp afgetekende kruinstreep.

Verwarrings­soorten

De geeloogpseudospingus Pseudospingus xanthophthalmus is egaal grijsbruin, zonder zwarte kop, met een licht oog, en leeft ten zuiden van de Marañón. De zwartkruinhemispingus Kleinothraupis atropileus heeft een zwarte kruin met een lange witte wenkbrauwstreep en olijfgroene bovendelen en gele onderdelen. De zwartoorsfenops Sphenopsis melanotis is olijfgrijs boven en okerkleurig onder, met een zwartachtige oorvlek.

Leefgebied

Hoog bergbos, elfenbos en struweel aan de boomgrens en de overgang naar páramo, ruwweg tussen 2500 en 3600 m. Foerageert in de buitenste takken en het bladerdak op insecten en andere kleine ongewervelden, vaak in gemengde troepen met spitssnavels, tangaren en struikgorzen. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Andes, vooral in de Centrale en Oostelijke Andes, zuidwaarts tot Nariño. In Ecuador in de Andes, vooral op de oostflank, zuidwaarts tot Loja en Zamora-Chinchipe. In Peru alleen in het uiterste noorden (Piura en Cajamarca, ten noorden en westen van de Marañón). Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Volg aan de boomgrens en in het hoge bergbos gemengde troepen; de groepjes roepen voortdurend en zitten meestal in de buitenste takken van struiken en lage bomen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is in een groot deel van het verspreidingsgebied vrij algemeen. Kap en branden aan de boomgrens verkleinen plaatselijk het leefgebied.

Wetenschappelijke naam

Pseudospingus verticalis | (de Lafresnaye, 1840)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1840 als Nemosia verticalis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pseudospingus werd in 1896 ingevoerd door Berlepsch & Sztolcman. De geslachtsnaam combineert Grieks pseudos, 'vals', en spingos, 'vink'. De soortnaam komt van Latijn verticalis, van vertex, 'van de kruin', naar de zwarte kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.