Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse zangers › Zwartkuifzanger

Zwartkuifzanger | Myiothlypis nigrocristata

Black-crested Warbler | Reinita crestinegra | Pula-pula-de-crista-preta

De zwartkuifzanger is een olijfgroen en gele zanger van het hogere nevelwoud en de struwelen van de noordelijke Andes, van Venezuela tot het noorden van Peru. Het zwarte kruinmidden met de gele omlijsting is kenmerkend. Hij leeft in dicht struikgewas en bamboe en komt ook in begroeide ravijnen en langs wegranden voor.

Zwartkuifzanger (Myiothlypis nigrocristata)
Foto: Alejandro Bayer Tamayo from Armenia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snelle, stijgende reeks scherpe tonen die versnelt tot een ratel. De roep is een droog tsjip.

Luister: ZangXC1086880

Opname: Brian Cox — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm. De bovendelen zijn olijfgroen, de onderdelen geel met olijfkleurige flanken. Het midden van de kruin is zwart, omzoomd door een gele voorhoofdsband en gele wenkbrauwstreep; de teugel is zwart. De vogel kan de kruinveren licht opzetten. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn doffer, met een minder duidelijke kruin.

Verwarrings­soorten

De bonapartes zanger Myiothlypis luteoviridis heeft een olijfgroene kruin zonder zwart en een minder scherpe koptekening. De goudkruinzanger Myiothlypis coronata heeft een grijze kop met een roestbruine kruinstreep en een grijze keel. De driestreepzanger Basileuterus tristriatus is kleiner, met een kop gestreept in zwart en geelbruin, en leeft lager.

Leefgebied

Dichte struwelen en randen van nevelwoud en hoger bergbos, kapvlakten, begroeide ravijnen en de overgang naar páramo, vaak met Chusquea-bamboe, ruwweg tussen 2000 en 3500 m. Zoekt laag in de vegetatie naar insecten en spinnen, alleen, in paren of in gemengde groepen. Het nest is een overkoepeld nest op of dicht bij de grond.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Andes, in alle drie de ketens. In Ecuador op beide hellingen van de Andes. In Peru in het noorden, zuidwaarts tot ongeveer Ancash en Huánuco. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk langs wegen door het hogere nevelwoud, bijvoorbeeld bij Yanacocha boven Quito, naar zangers die laag uit bamboe en struikgewas komen; de gele omlijsting van de zwarte kruin is dan al op afstand te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt struweel en bosranden en komt ook in sterk aangetast gebied voor.

Wetenschappelijke naam

Myiothlypis nigrocristata | (de Lafresnaye, 1840)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1840 als Trichas nigro-cristatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiothlypis werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam combineert Grieks muia, 'vlieg', met thlupis, een niet geïdentificeerd klein vogeltje. De soortnaam combineert Latijn niger, 'zwart', en cristatus, 'gekuifd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.