Alle soorten › Papegaaiachtigen › Papegaaien › Zwartoormargrietje

Zwartoormargrietje | Pionus menstruus

Blue-headed Parrot | Loro cabeciazul | Maitaca-de-cabeça-azul

Het zwartoormargrietje is in het laagland van het gidsgebied het meest verbreide margrietje, met een helderblauwe kop en hals boven een groen lichaam. Paren en groepen vliegen hoog boven het bos met de diepe vleugelslagen van het geslacht Pionus, die ver onder de lichaamslijn gaan. In het zuidoosten van Peru is de soort een vaste bezoeker van kleiwanden langs de rivieren.

Zwartoormargrietje (Pionus menstruus)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, schelle roep, zoals kwie-kwiek, in de vlucht herhaald; groepen roepen door elkaar en zijn tot ver te horen.

Luister: RoepXC1080117

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

27 cm, gedrongen, met een korte, vierkante staart. Kop, hals en bovenborst zijn helderblauw, met een zwarte vlek over de oorstreek; op de keel zit vaak wat roze of rood. Het lichaam is groen. De snavel is donker, met rood aan de basis van de bovensnavel. De onderstaartdekveren zijn rood, en de staartpennen hebben rood aan de basis. De seksen zijn gelijk. Jongen hebben een grotendeels groene kop met weinig blauw.

Verwarrings­soorten

Het roodsnavelmargrietje Pionus sordidus heeft een geheel rode snavel en een doffere, olijfgroene kop met een blauwe waas, en leeft hoger. Het bronsvleugelmargrietje Pionus chalcopterus is donker blauwbruin met bronskleurige vleugels. Barrabands papegaai Pyrilia barrabandi heeft een zwarte kop met een oranje wangvlek. De kortstaartpapegaai Graydidascalus brachyurus is geheel groen. Amazonepapegaaien van het geslacht Amazona zijn groter, met een langere staart en zonder blauwe kop.

Leefgebied

Vochtig laaglandbos op terra firme, overstromingsbos, voetheuvelbos, bosranden, secundair bos en halfopen land met hoge bomen, van het laagland tot ruwweg 1500 m. Eet vruchten, zaden en bloemen in het bladerdak en bezoekt kleiwanden. Broedt in holten in bomen, ook in dode palmen.

Verspreiding en trek

In Colombia ten oosten van de Andes, en ten westen ervan in het laagland van de Chocó, het noorden en het Magdalenadal. In Ecuador in het oostelijke laagland en de voetheuvels, en in het westen, vooral in het noordwesten. In Peru in het Amazonelaagland en de voetheuvels van de oostflank. In Bolivia in het laagland van het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Costa Rica en Panama tot in Venezuela, de Guyana's, Trinidad en een groot deel van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Vanaf uitkijktorens in het bladerdak of bij kleiwanden in het Amazonelaagland van Ecuador en Peru, waar groepen in de ochtend roepend aankomen. In de vlucht is de blauwe kop bij goed licht te zien.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in deze taxonomische opvatting. De soort is in een groot deel van haar verspreidingsgebied algemeen en verdraagt bosranden en secundair bos; vangst voor de handel en ontbossing zijn plaatselijke bedreigingen.

Wetenschappelijke naam

Pionus menstruus | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Psittacus menstruus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pionus werd in 1832 ingevoerd door Wagler. De geslachtsnaam komt van Grieks piōn, 'vet, gezet', naar de gedrongen bouw. De soortnaam komt van Latijn menstruus, 'maandelijks, menstrueel', van mensis, 'maand'; mogelijk slaat dit op de rode onderstaartdekveren. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.