Alle soorten › Zangvogels › Koningstirannen › Zwartstaarttiran

Zwartstaarttiran | Myiobius atricaudus

Black-tailed Myiobius | Mosquerito colinegro | Assanhadinho-de-cauda-preta

De zwartstaarttiran is een kleine Myiobius met een gele stuit, een zwarte staart en een okergele borst. Ten westen van de Andes leeft hij in vochtig en halfvochtig bos, in het Amazonegebied vooral in overstromingsbos en bos langs beken. Net als zijn verwanten foerageert hij met gespreide staart en hangende vleugels.

Zwartstaarttiran (Myiobius atricaudus)
Foto: Hector Bottai — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Scherpe, korte roepen zoals psit of tsiek, vaak herhaald tijdens het foerageren.

Luister: ZangXC118610

Opname: Rodrigo Dela Rosa de Souza — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

12–13 cm, met een brede, platte snavel met borstels. De bovendelen zijn olijfgroen tot olijfbruin, de stuit heldergeel en de staart zwart. De keel is lichter; borst en flanken zijn egaal okergeel tot kaneelkleurig, de buik lichtgeel. Het mannetje heeft een kleine verborgen gele kruinvlek.

Verwarrings­soorten

De geelstuittiran Myiobius barbatus lijkt sterk op deze soort, maar heeft een meer olijfkleurige, minder egale borst en bij het mannetje een grotere kruinvlek; hij leeft vooral in bos op terra firme. De borsteltiran Myiobius villosus is groter en donkerder en leeft hoger in de voetheuvels. De roodstaarttiran Terenotriccus erythrurus heeft een rosse staart en geen gele stuit.

Leefgebied

De ondergroei van vochtig en halfvochtig bos, bosranden en oud secundair bos, in het Amazonegebied vooral várzea, rivierbos en bos langs beken, van het laagland tot ongeveer 900 m, in het westen plaatselijk hoger. Vangt kleine insecten met korte vluchten, vaak in gemengde groepen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het Pacifisch laagland, het noorden en de midden-Magdalenavallei, en zeer plaatselijk in het Amazonegebied. Ecuador: in het westen, van Esmeraldas tot El Oro en Loja, en plaatselijk in het oostelijk laagland. Peru: in Tumbes en plaatselijk in het laagland ten oosten van de Andes, vooral in San Martín en Loreto. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Costa Rica en Panama, het zuiden van Venezuela en Brazilië, zowel in het Amazonegebied als in het Atlantisch bos.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek ten westen van de Andes in vochtig bos in Manabí, Guayas en El Oro, of in Tumbes, en volg gemengde groepen in de ondergroei; let op de gele stuit en de okergele borst.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Ten westen van de Andes is veel van zijn bos verdwenen, maar de soort komt ook in bosresten en oud secundair bos voor.

Wetenschappelijke naam

Myiobius atricaudus | Lawrence, 1863

Lawrence beschreef de soort in 1863 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Myiobius werd in 1839 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en bios, 'leven', dus 'die van vliegen leeft'. De soortnaam komt van Latijn ater, 'zwart', en cauda, 'staart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Lion Hill, Panama.