Alle soorten › Zangvogels › Koningstirannen › Geelstuittiran
Geelstuittiran | Myiobius barbatus
Whiskered Myiobius | Mosquerito bigotillo | Assanhadinho
De geelstuittiran is een kleine, beweeglijke tiran met een heldergele stuit en een zwarte staart, die met hangende vleugels en gespreide staart door de ondergroei springt. Hij is een vaste deelnemer aan gemengde groepen in vochtig laaglandbos. De vogels ten westen van de Andes worden ook wel als aparte soort beschouwd (Myiobius sulphureipygius).
Geluid
Een scherp, droog psit of tsik, vaak herhaald tijdens het foerageren.
Opname: Dante Buzzetti — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een brede, platte snavel met lange borstels. De bovendelen zijn olijfgroen, de stuit heldergeel en de staart zwart. De keel is lichtgeel; de borst is olijfkleurig tot lichtoker, bij de vogels ten westen van de Andes warmer okerbruin; de buik is geel. Het mannetje heeft een verborgen gele kruinvlek, die het vrouwtje mist.
Verwarringssoorten
De zwartstaarttiran Myiobius atricaudus lijkt sterk op deze soort, maar heeft een lichtere, egaler okergele borst en een kleinere kruinvlek; in het veld helpen stem en biotoop. De borsteltiran Myiobius villosus is groter en donkerder, met een diep okerbruine borst, en leeft hoger in de voetheuvels. De ornaattiran Myiotriccus ornatus heeft een grijze kop met een witte vlek voor het oog.
Leefgebied
De onderste en middelste etage van vochtig laaglandbos en oud secundair bos, vooral op terra firme, van het laagland tot ongeveer 1000 m. Vangt kleine vliegende insecten die het opschrikt met zijn gespreide staart en hangende vleugels. Het nest is een hangende, peervormige constructie van vezels met een ingang aan de onderkant, vaak boven een beek.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het Pacifisch laagland en het noordwesten (westelijke vorm), en in het oosten in het Amazonegebied tot in Guainía en Vaupés. Ecuador: in het westelijk laagland, vooral in het noorden, en in het oostelijk laagland. Peru: in het laagland ten oosten van de Andes. Bolivia: alleen enkele meldingen uit het uiterste noorden (Pando). Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico tot Panama (westelijke vorm), en in Venezuela, de Guyana's, Amazonisch Brazilië en het Atlantisch bos van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Volg gemengde groepen in de ondergroei van laaglandbos en kijk naar de gele stuit van een vogel die met gespreide staart heen en weer springt.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid, maar verdwijnt waar het bos wordt gekapt.
Wetenschappelijke naam
Myiobius barbatus | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als Muscicapa barbata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiobius werd in 1839 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en bios, 'leven', dus 'die van vliegen leeft'. De soortnaam is Latijn barbatus, 'gebaard', naar de borstels bij de snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.