Alle soorten › Zangvogels › Koningstirannen › Borsteltiran
Borsteltiran | Myiobius villosus
Tawny-breasted Myiobius | Mosquerito pechileonado | Assanhadinho-de-peito-fulvo
De borsteltiran is de grootste en donkerste Myiobius-soort, een vogel van vochtig bos in de voetheuvels en de lagere bergzone van de Andes. Zoals zijn verwanten heeft hij een heldergele stuit tegen een zwarte staart en beweegt hij zich onrustig met hangende vleugels en gespreide staart door de ondergroei. Rond de snavelbasis staan lange, stijve borstels.
Geluid
Een scherp, kort psit of tsik, vaak herhaald tijdens het foerageren.
Opname: Andrew Spencer — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
13–14 cm, met een brede, platte snavel omgeven door lange borstels. De bovendelen zijn donker olijfbruin, de stuit heldergeel en de staart zwart. De keel is lichtgeel; borst en flanken zijn diep okerbruin, de buik geel. Het mannetje heeft een verborgen gele kruinvlek, die bij het vrouwtje kleiner is of ontbreekt.
Verwarringssoorten
De geelstuittiran Myiobius barbatus is kleiner, met een lichtere, gelige tot olijfkleurige borst, en leeft meestal lager. De zwartstaarttiran Myiobius atricaudus is kleiner en lichter okergeel van onder, en leeft vooral in het laagland. De ornaattiran Myiotriccus ornatus heeft ook een gele stuit, maar een grijze kop met een witte vlek voor het oog en een rosse of olijfkleurige staart.
Leefgebied
De ondergroei en middelste etage van vochtig voetheuvelbos en lager bergbos, vaak langs beken en in ravijnen, ruwweg tussen 600 en 2000 m. Volgt gemengde groepen en vangt kleine vliegende insecten, die het opschrikt door met gespreide staart en hangende vleugels rond te springen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in de voetheuvels en lagere bergzone van de drie Andesketens en de Serranía de Perijá. Ecuador: aan beide flanken van de Andes, in het westen plaatselijk. Peru: aan de oostflank over de hele lengte van het land, van Cajamarca en Amazonas tot Puno. Bolivia: in de Yungas van La Paz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Panama en het westen van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in voetheuvelbos langs beken op 800–1500 m en volg gemengde groepen in de ondergroei; let op de gele stuit van een vogel die met gespreide staart rondspringt.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is gebonden aan intact bos in de voetheuvels, een zone die op veel plaatsen wordt ontgonnen.
Wetenschappelijke naam
Myiobius villosus | Sclater, 1860
Sclater beschreef de soort in 1860 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Myiobius werd in 1839 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en bios, 'leven', dus 'die van vliegen leeft'. De soortnaam is Latijn villosus, 'harig' of 'ruig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Nanegal, Pichincha, Ecuador.