Alle soorten › Zangvogels › Koningstirannen › Roodstaarttiran

Roodstaarttiran | Terenotriccus erythrurus

Ruddy-tailed Flycatcher | Mosquerito colirrojo | Papa-moscas-uirapuru

De roodstaarttiran is een van de kleinste tirannen van het gidsgebied: een rond vogeltje met grote donkere ogen, een kaneelkleurige borst en een rosse staart. Hij leeft in de ondergroei van vochtig laaglandbos, aan beide zijden van de Andes. Kenmerkend is het snel heffen van beide vleugels boven de rug.

Roodstaarttiran (Terenotriccus erythrurus)
Foto: Anthony Batista — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, dun en scherp psiet of tsie-tsiet, met tussenpozen herhaald, en een snelle reeks hoge tjiptonen.

Luister: ZangXC782458

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10 cm, met een grote, ronde kop, grote donkere ogen en een kleine, brede snavel. Kop en rug zijn grijsachtig olijfbruin; de vleugels zijn donker met brede rosse randen, stuit en staart helder roestbruin. Keel en borst zijn kaneelkleurig, de buik lichter okergeel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De kaneelmanakin Neopipo cinnamomea heeft een vergelijkbare kleur, maar een grijzere kop met een verborgen gele kruinstreep en een minder rosse staart. Vrouwtjes van de Myiobius-soorten hebben een gele stuit en een zwarte staart. De tropische kroontiran Onychorhynchus coronatus is veel groter, met een lange, platte snavel en een kuif.

Leefgebied

De onderste en middelste etage van vochtig laaglandbos en oud secundair bos, vaak bij open plekken en randen in het bos, van het laagland tot ongeveer 1200 m. Vangt kleine insecten met korte vluchten vanaf een dunne tak, ook in gemengde groepen. Het nest is een peervormige hangende bal van plantenvezels met een ingang aan de zijkant.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: in het Pacifisch laagland, het noorden, de Magdalenavallei en het Amazonegebied. Ecuador: in het westen, vooral in het noorden, en in het oostelijk laagland. Peru: in het laagland en de voetheuvels ten oosten van de Andes. Bolivia: in het laagland van het noorden en midden, tot in Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico tot Panama, en in Venezuela, de Guyana's en Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk in de ondergroei van laaglandbos naar een klein vogeltje met een rosse staart dat beide vleugels boven de rug heft; het zit vaak stil op een dunne tak op twee tot vijf meter hoogte.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en komt ook in oud secundair bos voor.

Wetenschappelijke naam

Terenotriccus erythrurus | (Cabanis, 1847)

Cabanis beschreef de soort in 1847 als M[yiobius] erythrurus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Terenotriccus werd in 1905 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam komt van Grieks terenos, 'zacht' of 'teer', en trikkos, een onbekend vogeltje dat in de ornithologie voor tirannen wordt gebruikt. De soortnaam komt van Grieks eruthros, 'rood', en -ouros, '-gestaart'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.