Alle soorten › Spechtachtigen › Toekans › Zwavelborsttoekan

Zwavelborsttoekan | Ramphastos sulfuratus

Keel-billed Toucan | Tucán pico canoa | Tucano-de-bico-quilhado

De zwavelborsttoekan is een toekan uit Midden-Amerika die in het gidsgebied alleen het noorden en noordwesten van Colombia bereikt. Zijn snavel is veelkleurig, groen met oranje, rood en blauw, en daarmee anders dan die van alle andere toekans van het gidsgebied. Hij leeft in groepjes in de kruinen van vochtig laaglandbos.

Zwavelborsttoekan (Ramphastos sulfuratus)
Foto: Andy Morffew from Itchen Abbas, Hampshire, UK — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droog, krakend, kikkerachtig krriek-krriek-krriek, lang herhaald, vaak door meerdere vogels tegelijk en vanaf een hoge tak. Daarnaast tikken en klepperen met de snavel.

Luister: ZangXC1180657

Opname: Nick Talbot — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

42–55 cm, waarvan de snavel ongeveer een derde. Het verenkleed is grotendeels zwart, met een kastanjebruine waas op nek en bovenrug. Gezicht, keel en borst zijn zwavelgeel, aan de onderkant begrensd door een smalle rode band. De bovenstaartdekveren zijn wit, de onderstaartdekveren rood. De naakte huid rond het oog is geelgroen. De snavel is grotendeels lichtgroen, met een oranje vlek op de zijkant van de bovensnavel, een donkerrode punt en blauwachtige tinten op de ondersnavel. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een kortere, doffere snavel.

Verwarrings­soorten

De zwartsnaveltoekan Ramphastos ambiguus is groter en heeft een diagonaal tweekleurige snavel, geel boven en kastanjebruin aan de basis en onder, en een jankende roep in plaats van gekras. De chocótoekan Ramphastos brevis aan de Pacifische kant heeft een gele bovensnavel en een zwarte ondersnavel. De halsbandarassari Pteroglossus torquatus is veel kleiner en slanker, met een gele buik met een zwarte vlek en een rood-zwarte band.

Leefgebied

Vochtig en halfvochtig laaglandbos, bosranden, secundair bos en halfopen land met verspreide hoge bomen; vooral in de kruinen, in het laagland en op de lagere hellingen, meestal onder 1000 m. Leeft in groepjes die achter elkaar van boom naar boom vliegen. Eet vooral vruchten, maar ook insecten, hagedissen, eieren en nestjongen. Broedt in een boomholte.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen in het noordwesten en noorden: van de grens met Panama door het Caribische laagland oostwaarts en het dal van de Magdalena in. Komt niet voor in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico door Midden-Amerika tot Panama en in het noordwesten van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bosresten en halfopen land met hoge bomen in het noorden van Colombia, bijvoorbeeld in het laagland rond de Golf van Urabá. Groepjes vliegen met een golvende vlucht achter elkaar over open stukken en verraden zich door hun krakende roep.

Staat van instandhouding

Gevoelig. De soort neemt af door ontbossing en wordt bejaagd en gevangen voor de handel in kooivogels.

Wetenschappelijke naam

Ramphastos sulfuratus | Lesson, 1830

Lesson beschreef de soort in 1830 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Ramphastos werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Grieks rhamphēstēs, 'gesnuit, met grote snavel', van rhamphē, 'snavel'. De soortnaam sulfuratus is Latijn voor 'zwavelkleurig', naar de gele keel en borst. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mexico.