Alle soorten › Trogonachtigen › Trogons › Gekraagde trogon

Gekraagde trogon | Trogon collaris

Collared Trogon | Trogón de collar

De gekraagde trogon is de enige trogon met een rode buik op Trinidad en Tobago, en de enige die op beide eilanden voorkomt. Het is een wijdverbreide soort van Mexico tot Bolivia en Brazilië. Hij zit lang roerloos rechtop in de middenlaag of onder het kronendak en sluit zich wel aan bij gemengde groepen, maar houdt dan afstand.

Gekraagde trogon (Trogon collaris)
Foto: Fernando Flores — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks zachte, gefloten tonen, vaak met een haperende eerste toon, zoals kauw kauw-kauw. Daarnaast een langgerekt tsjarr en een snuivend tsjurrrr.

Luister: DuetXC1183257

Opname: Glauko Corrêa da Silva — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

25–29 cm. Het mannetje heeft een zwart gezicht en zwarte keel, en kruin, nek, rug, stuit en borst zijn metaalglanzend groen. Een witte band scheidt de borst van de helderrode buik. De gevouwen vleugel is fijn zwart-wit gevermiculeerd. De snavel is geel. De bovenkant van de staart is groen met een zwarte punt, de onderkant zwart-wit gebandeerd met witte punten. Het vrouwtje is olijfbruin waar het mannetje groen is, met een witte borstband, een doffere rode buik, wit rond het oog en een grijzige onderstaart met enkele zwarte bandjes en witte punten.

Verwarrings­soorten

De twee andere trogons van Trinidad, de groenrugtrogon Trogon viridis en de Guyanatrogon Trogon violaceus, hebben een gele buik en een blauwe of violetblauwe kop bij het mannetje en een grijze kop bij het vrouwtje; beide ontbreken op Tobago. Het bruine vrouwtje met rode buik is op de eilanden niet te verwarren.

Leefgebied

Vochtig bos en oud secundair bos in heuvels en bergen, van de middenlaag tot in de kruinen; op Trinidad vooral in de hogere delen van de Northern Range, op Tobago in het regenwoud van de Main Ridge. Eet kleine vruchten en grote insecten zoals rupsen, krekels, cicaden en kevers. Broedt van maart tot mei in een ondiepe holte in een boomtermietennest of zacht, rottend hout, vaak zo ondiep dat de broedende vogel deels zichtbaar blijft.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

Op Trinidad een vrij algemene standvogel van de Northern Range; op Tobago in het bos van de Main Ridge. Op de overige eilanden komt hij niet voor. Daarbuiten van Mexico door Midden-Amerika tot in het noorden van Zuid-Amerika, ten oosten van de Andes tot Bolivia en Brazilië. Welke ondersoort op Trinidad en Tobago voorkomt, verschilt per lijst (Trogon collaris exoptatus of de nominaatvorm).

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op Trinidad langs de Blanchisseuse Road en rond het Asa Wright Nature Centre; op Tobago langs Gilpin Trace en andere paden in de Main Ridge Forest Reserve. De vogel zit vaak stil met de rug naar de waarnemer; pas als hij zich omdraait verschijnen de witte borstband en de rode buik.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied en is op Trinidad en Tobago in geschikt bos vrij algemeen.

Wetenschappelijke naam

Trogon collaris | Vieillot, 1817

Vieillot beschreef de soort in 1817 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Trogon werd in 1760 ingevoerd door Brisson. Trogon is Grieks, van trōgōn 'knagend, vruchten etend'. collaris is Latijn voor 'met een kraag', naar de witte band tussen borst en buik. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.