Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Gestreepte helmspecht

Gestreepte helmspecht | Dryocopus lineatus

Lineated Woodpecker | Carpintero lineado

De gestreepte helmspecht is een grote, zwarte specht met een rode kuif, die in het gebied alleen op Trinidad voorkomt. Hij leeft in bosranden en half open land met verspreide bomen en is daardoor vaker te zien dan veel andere bosspechten. Op Trinidad leeft ook de zwartkeelspecht, die er sterk op lijkt.

Gestreepte helmspecht (Dryocopus lineatus)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, ringende reeks wiek-wiek-wiek-wiek, ver te horen, en een kort, scherp pik of pik-krrr. Beide seksen roffelen in een lange, versnellende roffel.

Luister: ZangXC1155549

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

31–36 cm. De bovendelen zijn zwart, de kop draagt een spitse rode kuif. Een smalle witte streep loopt van de snavelbasis over de halszijde naar de schouder; twee witte strepen over de schouders lopen evenwijdig en komen op de rug niet bij elkaar. Keel gestreept, onderdelen lichtgeel tot wit met dichte zwarte bandering. Het mannetje heeft een rood voorhoofd en een rode baardstreep; bij het vrouwtje zijn voorhoofd en baardstreep zwart. De snavel is licht hoornkleurig. In vlucht vallen de witte ondervleugels op.

Verwarrings­soorten

De zwartkeelspecht Campephilus melanoleucos is even groot en vergelijkbaar getekend, maar de witte schouderstrepen komen op de rug samen in een V. Het mannetje heeft een vrijwel geheel rode kop met een kleine witte en zwarte vlek op de wang, het vrouwtje een brede witte streep van de snavelbasis over de wang. De vaalkuifspecht Celeus elegans is kastanjebruin.

Leefgebied

Bosranden, open bos, secundair bos, plantages met schaduwbomen, weilanden en akkerland met verspreide grote bomen, en randen van mangrove en moerasbos, vooral in het laagland. Eet mieren, keverlarven en andere insecten die hij uit stammen en takken hakt, en daarnaast vruchten en zaden. Hakt een nestholte in een dode boom; op Trinidad broedt hij vooral van februari tot april.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

In het gebied alleen op Trinidad, waar de soort een vrij algemene standvogel is. Niet op Tobago. Buiten het gebied van Mexico door Midden-Amerika tot in Zuid-Amerika, tot in het noorden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op Trinidad in open, beboste landschappen en langs bosranden, ook in cacaoplantages en bij dorpen met grote bomen. De ringende roep en het luide roffelen verraden de vogel. Bij elke grote zwarte specht met rode kop loont het om de schouderstrepen en het gezicht te bekijken om hem van de zwartkeelspecht te onderscheiden.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en verdraagt halfopen, door de mens veranderd landschap met grote bomen.

Wetenschappelijke naam

Dryocopus lineatus | (Linnaeus, 1766)

Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Picus lineatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Dryocopus werd in 1826 ingevoerd door Boie. Dryocopus gaat terug op het Griekse druokopos 'specht', van druos 'boom' en kopos 'het beuken'. lineatus is Latijn voor 'gestreept, met lijnen', naar de witte streep langs hals en rug. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.