Alle soorten › Spechtachtigen › Spechten › Vaalkuifspecht

Vaalkuifspecht | Celeus elegans

Chestnut Woodpecker | Carpintero castaño

De vaalkuifspecht is een middelgrote, kastanjebruine specht met een lichte kuif, die in het gebied alleen op Trinidad leeft. De vogels van Trinidad behoren tot de ondersoort Celeus elegans leotaudi, die lichter en helderder van kleur is dan de nominaatvorm. Hij leeft in het bos en is vaker te horen dan te zien.

Vaalkuifspecht (Celeus elegans)
Foto: https://www.flickr.com/photos/jquental/ — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een dalende, lachende reeks wewa ew-ew-ew-ew-ew en een spottend klinkend har-hahaha; daarnaast diverse kortere roepen. De roffel is een korte dubbele klop.

Luister: RoffelXC695129

Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

26–32 cm. Lichaam en vleugels zijn diep kastanjebruin; kop en spitse kuif zijn lichter, bij de vogels van Trinidad okergeel tot roomkleurig. De stuit en de flanken zijn lichtgeel, de staart is donker. De snavel is licht, geelachtig. Het mannetje heeft een brede rode baardstreep en wang; het vrouwtje heeft geen rood. In vlucht valt de lichte stuit op tegen de donkere rug en staart.

Verwarrings­soorten

Op Trinidad is er geen andere bruine specht met een lichte kuif. De gestreepte helmspecht Dryocopus lineatus en de zwartkeelspecht Campephilus melanoleucos zijn zwart met wit en rood. De olijfrugspecht Colaptes rubiginosus is kleiner en olijfgroen, met gebandeerde onderdelen.

Leefgebied

Het binnenste en de randen van vochtig en halfgroen bos in het laagland en de heuvels, ook hoog secundair bos. Eet vooral mieren en termieten, die hij uit nesten in bomen haalt, en daarnaast larven en vruchten. Hakt een nestholte in een dode boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

In het gebied alleen op Trinidad, als vrij schaarse standvogel van bosgebieden. Niet op Tobago. Buiten het gebied in het noorden en midden van Zuid-Amerika, van Colombia en Venezuela en de Guyana's door het Amazonegebied tot in Bolivia.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de bossen van het Noordergebergte van Trinidad en in grotere bosgebieden elders op het eiland. De lachende roep is het beste aanknopingspunt; de vogel zit vaak in het middenstuk van het bos aan een stam of dikke tak.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied in Zuid-Amerika; op Trinidad is ze afhankelijk van bos.

Wetenschappelijke naam

Celeus elegans | (Müller, 1776)

Müller beschreef de soort in 1776 als Picus elegans; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Celeus werd in 1831 ingevoerd door Boie. Celeus komt van het Griekse keleos, een naam voor een groene specht. elegans is Latijn voor 'sierlijk, elegant'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.