Alle soorten › Hoenderachtigen › Parelhoenders › Helmparelhoen

Helmparelhoen | Numida meleagris

Helmeted Guineafowl | Pintada común

Het helmparelhoen is een gedrongen, leigrijs hoen met dichte witte stippen en een kale, blauw-rode kop met een hoornachtige helm. Het is niet inheems in het Caribisch gebied: de soort komt uit Afrika en werd al in de koloniale tijd als tamme vogel naar de eilanden gebracht. Op Hispaniola en Cuba leven verwilderde troepen, die er ook bejaagd worden.

Helmparelhoen (Numida meleagris)
Foto: Bernard DUPONT from FRANCE — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hard, raspend kek-kek-kek-kaaa en een herhaald, tweelettergrepig ker-rek ker-rek van het vrouwtje. Bij verstoring maakt de troep een aanhoudend, schor gekrijs.

Luister: VluchtroepXC1137563

Opname: Walter Wallner — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

53–63 cm, rond van vorm, met een kleine kop en een korte, hangende staart. Het verenkleed is leigrijs, dicht bezaaid met witte stippen. Kop en bovenhals zijn onbevederd en blauwgrijs, met rode lellen aan de snavelbasis en een beenachtige helm op de kruin. De seksen zijn gelijk. Tamme vogels en hun nakomelingen kunnen afwijken: lichtere, witachtige of gedeeltelijk witte vogels komen voor. Rent liever dan dat het vliegt; opgejaagd vliegt het snorrend en laag weg.

Verwarrings­soorten

In het gebied met geen andere vogel te verwarren. Tamme parelhoenders in afwijkende kleuren behoren tot dezelfde soort.

Leefgebied

Open land: savanne, weiland, akkers, droog struweel en bosranden, vaak in de buurt van boerderijen en dorpen. Scharrelt in groepen op de grond naar zaden, insecten en ander klein voedsel en slaapt 's nachts in bomen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.

Verspreiding en trek

Verwilderd op Hispaniola, vooral in de Dominicaanse Republiek, waar het plaatselijk algemeen is, en in Haïti; op Cuba plaatselijk in het wild. Op Puerto Rico, de Amerikaanse en Britse Maagdeneilanden, Antigua en Barbuda, Barbados en de Kaaimaneilanden gaat het vooral om gehouden of half-wilde vogels; in hoeverre zich daar zelfstandige populaties hebben gevestigd, is niet goed bekend. Van nature in Afrika ten zuiden van de Sahara; als tamme vogel wereldwijd gehouden en op meer plaatsen verwilderd.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,18° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In de Dominicaanse Republiek in open, droog boerenland, waar troepen vroeg in de ochtend en in de late middag langs wegen en akkerranden foerageren. Gehouden vogels lopen op veel eilanden vrij rond op erven.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het Caribisch gebied een exoot. De verwilderde troepen worden bejaagd; over effecten op inheemse soorten is weinig bekend.

Wetenschappelijke naam

Numida meleagris | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Phasianus Meleagris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Numida werd in 1764 ingevoerd door Linnaeus. Numida is Latijn voor 'Numidiër', bewoner van Noord-Afrika. meleagris is het Griekse woord voor parelhoen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Nubië aan de Boven-Nijl.