Alle soorten › Zangvogels › Amerikaanse gorzen › Musgors
Musgors | Spizella passerina
Chipping Sparrow | Chimbito común
De musgors is een van de algemeenste gorzen van Noord-Amerika, een slanke kleine gors van open bos, parken en tuinen. De noordelijke vogels overwinteren in het zuiden van de Verenigde Staten en Mexico; in het Caribisch gebied komt hij alleen als zeldzame wintergast in het noorden voor, en verder als dwaalgast. In de winter draagt hij een sober kleed, wat verwarring met de bleke gors in de hand werkt.
Geluid
De zang, in de winter zelden te horen, is een droge, mechanische triller op één toonhoogte. De roep is een kort, scherp tsjip; in de vlucht een dun tsiit.
Opname: Richard E. Webster — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
12–15 cm, slank, met een vrij lange, ingekeepte staart en een kleine, spitse snavel. In het broedkleed, dat in het voorjaar al kan verschijnen, heeft hij een helder roodbruine kruin, een witte wenkbrauwstreep, een zwarte oogstreep die tot aan de snavel doorloopt en een effen grijze wang, nek en onderzijde. In het winterkleed is de kruin bruin met fijne strepen en vaak een zweem roodbruin, de wenkbrauwstreep grijsbeige en de oogstreep donker; ook dan loopt de donkere streep vóór het oog door tot de snavel. De stuit is grijs, de onderdelen zijn ongestreept grijsbeige. De vleugel draagt twee lichte vleugelstrepen. Jonge vogels hebben een gestreepte borst.
Verwarringssoorten
De bleke gors Spizella pallida heeft een lichte teugel, waardoor de oogstreep pas achter het oog begint, een omlijnde bruine oorvlek, een grijze nekband die contrasteert met de bruine kruin en een bruinbeige stuit in plaats van grijs. De savannahgors Passerculus sandwichensis en de sprinkhaangors Ammodramus savannarum zijn kortstaartiger en hebben een andere koptekening; de savannahgors is gestreept op borst en flanken. De huismus Passer domesticus is forser, met een dikkere snavel.
Leefgebied
Open pijnbos met grazige ondergroei, parken, golfbanen, tuinen en grasland met bomen of struiken in de buurt. Foerageert op de grond op zaden, vaak in kleine groepen of samen met andere gorzen, en vliegt bij verstoring een boom of struik in.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.
Verspreiding en trek
Een zeldzame wintergast op de noordelijke Bahama's, onder meer in de pijnbossen van Grand Bahama, Abaco en Andros, en op Cuba; van andere eilanden zijn alleen losse gevallen bekend. Broedt van Alaska en Canada tot in Midden-Amerika; de noordelijke vogels overwinteren in het zuiden van de Verenigde Staten en in Mexico, terwijl populaties in Mexico en Midden-Amerika standvogel zijn.
- Wintergast (ca. apr–sep)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Groepjes gorzen op gazons en grazige plekken in of bij pijnbos op de noordelijke Bahama's zijn de beste plek om te zoeken, van oktober tot april. Bij een vogel in winterkleed bepalen de teugel en de kleur van de stuit de keuze tussen musgors en bleke gors.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd; een zeer talrijke soort in Noord-Amerika. In het Caribisch gebied schaars en onregelmatig, zonder bekende trend.
Wetenschappelijke naam
Spizella passerina | (Bechstein, 1798)
Bechstein beschreef de soort in 1798 als Fringilla passerina; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Spizella werd in 1831 ingevoerd door Bonaparte. Spizella is een verkleinwoord van het Griekse spiza 'vink': 'vinkje'. passerina is Latijn voor 'mussachtig', van passer 'mus'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Quebec (stad), Canada.