Witte ibis | Eudocimus albus

Geluid

Een hees, nasaal hunk-hunk-hunk, vooral in de vlucht en bij verstoring; op de slaapplaats en in de kolonie ook knorrende geluiden.

Herkenning

53–70 cm, met een lange, gebogen snavel en vrij lange poten; mannetjes zijn groter en hebben een langere snavel dan vrouwtjes. Volwassen vogels zijn geheel wit, op de inktzwarte punten van de buitenste handpennen na, die vooral in de vlucht te zien zijn. Het kale gezicht, de snavel en de poten zijn roodachtig oranje; in de broedtijd worden ze dieper rood tot roze en krijgt de snavel een donkere punt. Jonge vogels zijn bruin op kop, hals en bovendelen, met een gestreepte hals en een witte stuit en buik; de snavel is dan roze-oranje. Ze worden in ongeveer twee jaar wit. Vliegt met gestrekte hals, in rijen of V-formaties, met snelle slagen afgewisseld door glijvluchten.

Verwarrings­soorten

Jonge rode ibissen Eudocimus ruber zijn vrijwel niet van jonge witte ibissen te onderscheiden; buiten Trinidad is een jonge Eudocimus vrijwel altijd een witte ibis. Oranje of wit-met-rode vogels kunnen bastaarden zijn. Witte reigers, zoals de grote zilverreiger Ardea alba en de Amerikaanse kleine zilverreiger Egretta thula, hebben een rechte snavel en vliegen met ingetrokken hals. De kaalkopooievaar Mycteria americana is veel groter, met een donkere kale kop, een dikke snavel en veel zwart in de vleugel. Jonge witte ibissen lijken op de zwarte ibis Plegadis falcinellus, maar hebben een witte buik en stuit.

Leefgebied

Mangrove, getijdenslik, ondiepe lagunes, zoetwatermoerassen, rijstvelden, ondergelopen weiland en greppels; ook op kort grasland. Foerageert in groepen door met de snavel in modder of ondiep water te tasten naar krabben, rivierkreeften, insecten en andere kleine dieren. Overnacht en broedt in kolonies in mangrove of struweel boven water, vaak samen met reigers.

Verspreiding en trek

Standvogel en algemeen op Cuba en Isla de la Juventud; plaatselijk standvogel op Hispaniola (Haïti en de Dominicaanse Republiek) en Jamaica, en in kleiner aantal op enkele eilanden van de Bahama's. Op de Kaaimaneilanden een onregelmatige gast; op Puerto Rico zeldzaam. Op de Maagdeneilanden, de Kleine Antillen en Trinidad en Tobago een dwaalgast. Buiten het gebied langs de kusten van het zuidoosten van de Verenigde Staten, in Mexico en Midden-Amerika, en in het noorden van Zuid-Amerika tot Colombia en Venezuela.

• Jaarrond
• Zomergast (ca. okt–mrt)
• Wintergast (ca. apr–sep)
• Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Hoe en wanneer kijken

Op Cuba in de rijstvelden en moerassen van het schiereiland Zapata en langs de kust van Camagüey; op Jamaica in de Black River-moerassen. In de late middag vliegen groepen in lange rijen naar de slaapplaatsen in de mangrove.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Op de Antillen wordt de soort plaatselijk bejaagd voor het vlees, en verdwijnt leefgebied door het droogleggen van moerassen en het kappen van mangrove. Rijstvelden bieden er nieuw foerageergebied.

Wetenschappelijke naam

Eudocimus albus | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Scolopax alba; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Eudocimus werd in 1832 ingevoerd door Wagler. Eudocimus is Grieks, van eudokimos 'roemrijk, gewaardeerd' (eu 'goed' en dokimos 'voortreffelijk'). albus is Latijn voor 'wit', naar het witte verenkleed van de volwassen vogel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Carolina (Verenigde Staten).