Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Blauwwitte zwaluw

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Blauwwitte zwaluw | Pygochelidon cyanoleuca

Blue-and-white Swallow | Golondrina azul y blanca

De blauwwitte zwaluw is een kleine zwaluw met donkerblauwe bovendelen, een witte onderzijde en zwarte onderstaartdekveren. In het gidsgebied is het een algemene vogel van de hooglanden van Costa Rica en het westen van Panama, waar hij rond huizen, dorpen en steden en boven open bergterrein jaagt.

Blauwwitte zwaluw (Pygochelidon cyanoleuca)
Foto: Cephas — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Dunne, zoemende dzeee-roepen en een zacht, piepend gekwetter.

Luister: ZangXC1185159

Opname: Étienne Leroy — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

11–13 cm, met een licht gevorkte staart. Bovendelen glanzend donker staalblauw, ondervleugel grijsbruin. Onderdelen wit, met donkere flanken en zwarte onderstaartdekveren die scherp afsteken tegen de witte buik. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk; jonge vogels zijn bovenaan bruiner en hebben een vuilwitte, iets bruingetinte keel.

Verwarrings­soorten

De boomzwaluw Tachycineta bicolor (wintergast) is groter en heeft witte onderstaartdekveren. De mangrovezwaluw Tachycineta albilinea (laaglanden, bij water) heeft een witte stuit en een witte streep boven het oog. De zwartkapzwaluw Atticora pileata leeft verder noordelijk en heeft bruine bovendelen zonder blauwe glans.

Leefgebied

Dorpen, steden, boerderijen, koffieplantages, weiden en open plekken in de hooglanden, meestal boven ongeveer 600 m, plaatselijk tot ver boven de boomgrens. Jaagt in de lucht op kleine vliegende insecten, vaak laag. Broedt in holtes in gebouwen, muren, oeverwallen en wegtaluds.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied in de hooglanden van Costa Rica en het westen van Panama; elders in Panama en verder noordelijk schaars tot uitzonderlijk. Buiten het gidsgebied in een groot deel van Zuid-Amerika, tot in Vuurland; de zuidelijkste populaties trekken in de zuidelijke winter noordwaarts.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Algemeen in de Centrale Vallei van Costa Rica, waaronder in San José en andere steden, en in het hoogland van Chiriquí in Panama. Zit vaak op daken en draden.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Algemeen en profiteert van gebouwen als nestplaats.

Wetenschappelijke naam

Pygochelidon cyanoleuca | (Vieillot, 1817) (GBIF: Notiochelidon cyanoleuca)

Vieillot beschreef de soort in 1817 als Hirundo cyanoleuca; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pygochelidon werd in 1865 ingevoerd door Baird. Pygochelidon is Grieks, van pugē 'stuit' en khelidōn 'zwaluw': 'stuitzwaluw'. cyanoleuca is Grieks, van kuanos 'donkerblauw' en leukos 'wit', naar de blauwe bovendelen en witte onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.