Alle soorten › Uilen › Echte uilen › Bonte bosuil
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Roofvogels, uilen, ijsvogels en spechten Afroaves › Havikachtigen en uilen Hieraves
Bonte bosuil | Strix virgata
Mottled Owl | Búho café
De bonte bosuil is een middelgrote bosuil zonder oorpluimen en met donkere ogen. Hij is de algemeenste bosuil van het gidsgebied en komt voor van het noordwesten en noordoosten van Mexico tot in Panama, van het laagland tot in de bergen. Hij leeft in vochtig en droog bos, bosranden en plantages met schaduwbomen. Hij werd vroeger in het geslacht Ciccaba geplaatst en is uitsluitend ’s nachts actief.
Geluid
De territoriumroep is een reeks diepe, nadrukkelijke hoetonen, hoe-hoe-hoe-hoe, soms ook een korte reeks van twee of drie lage tonen. Daarnaast een hese, langgerekte schreeuw, kieeeeh, die vooral van vrouwtjes en jonge vogels te horen is. Het hele jaar te horen, het meest in het droge seizoen.
Opname: David Ruíz Domínguez — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
30–38 cm, met een ronde kop zonder oorpluimen en grote, donkerbruine ogen. De gezichtsschijf is bruin met witachtige wenkbrauwen en een lichte rand rond de snavel. Kruin, rug en vleugels zijn donkerbruin, fijn gevlekt en gespikkeld met geelbruin. De onderdelen zijn vuilwit tot geelbruin met duidelijke donkerbruine lengtestrepen; de bovenborst is meestal donkerder bruin. Er komt ook een donkere vorm voor met een geelbruine onderzijde. De staart is donker met smalle lichte banden. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De zwart-witte bosuil Strix nigrolineata heeft een zwart gezicht en fijn zwart-wit gebande onderdelen. De briluil Pulsatrix perspicillata is veel groter, met gele ogen, een donkere borstband en een effen geelachtige buik. De kuifuil Lophostrix cristata heeft lange witte oorpluimen. De grote ransuil Asio stygius heeft oorpluimen en gele ogen. De Mexicaanse bosuil Strix sartorii en de vale bosuil Strix fulvescens zijn groter en hebben een gebande hals en bovenborst.
Leefgebied
Laaglandregenwoud, heuvel- en bergbos, droog loofbos, galerijbos, bosranden en ouder secundair bos; ook in schaduwkoffie, cacao en in parken en tuinen met hoge bomen in de buurt van bos. Komt voor van zeeniveau tot ongeveer 2500 meter hoogte. Jaagt vanaf een zitpost op knaagdieren, vleermuizen, kleine vogels, reptielen, kikkers en grote insecten. Broedt in een boomholte of in een oud nest van een andere vogel.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Standvogel in het hele gidsgebied ten zuiden van het noorden van Mexico: aan de Pacifische kant vanaf Sonora en Sinaloa zuidwaarts, aan de Caribische kant vanaf Nuevo León en Tamaulipas, door het schiereiland Yucatán en heel Midden-Amerika tot in Panama. Buiten het gidsgebied in Zuid-Amerika tot het noorden van Argentinië; incidenteel in het zuiden van Texas.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het beste ’s nachts langs bosranden en boswegen luisteren naar de diepe hoetonen, bijvoorbeeld rond Tikal in Guatemala, in Belize of in de bossen van Costa Rica. Een vogel op een tak langs de weg laat zich in lamplicht soms goed bekijken. Overdag rust hij verscholen in dicht gebladerte.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en kan ook in plantages en verstoord bos leven, maar is afhankelijk van bomen; door ontbossing is hij plaatselijk verdwenen.
Wetenschappelijke naam
Strix virgata | (Cassin, 1849)
Cassin beschreef de soort in 1849 als Syrnium virgatum; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Strix werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. Strix is het Latijnse woord voor 'uil'; in de klassieke overlevering was de strix een nachtvogel die het bloed van zuigelingen zou drinken. virgata is Latijn voor 'gestreept', naar de strepen op de onderzijde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia (later vastgelegd).