Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bruinkapvliegenpikker

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Bruinkapvliegenpikker | Ornithion brunneicapillus

Brown-capped Tyrannulet | Mosquerito coronipardo

De bruinkapvliegenpikker is een piepkleine tiran met een korte staart, een bruine kruin, een korte witte wenkbrauwstreep en helder gele onderdelen. Hij leeft hoog in de kronen van vochtig bos en is meestal alleen te vinden door zijn hoge fluitreeks. In het gidsgebied komt hij voor in Costa Rica en Panama.

Bruinkapvliegenpikker (Ornithion brunneicapillus)
Foto: gailhampshire from Cradley, Malvern, U.K — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks hoge, heldere fluittonen die in toonhoogte dalen, vaak vanuit de kronen herhaald.

Luister: ZangXC1074005

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

8 cm, met een korte staart en een korte, zwarte snavel. Kruin warm bruin, met een korte witte wenkbrauwstreep die vooral voor het oog zichtbaar is. Rug olijfgroen. Vleugels donker olijf zonder duidelijke vleugelstrepen. Onderdelen helder geel, met een olijfkleurige waas op de borst. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De geelbuikvliegenpikker Ornithion semiflavum heeft een leigrijze kruin en een langere, opvallender witte wenkbrauwstreep. De maretakvliegenpikker Zimmerius parvus is groter, met een langere staart, een grijze kruin, gele vleugelranden en grijswitte onderdelen. De zwartkapdwergtiran Myiornis atricapillus is nog kleiner, met een zwarte kruin en witte keel.

Leefgebied

Kronen en randen van vochtig laaglandbos en voetheuvelbos, ook hoge bomen in secundair bos en aan open plekken. Zoekt insecten in het gebladerte hoog in de bomen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied in Costa Rica, vooral aan de Caribische kant en in het zuidwesten, en in Panama. Buiten het gidsgebied in Colombia, het westen van Ecuador en het noordwesten van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Geregeld te horen langs de Camino del Oleoducto (Pipeline Road) in Panama. Een hoge, dalende fluitreeks uit de kronen is het teken om omhoog te kijken; vanaf een uitkijktoren of hooggelegen pad is hij beter te zien.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Vrij algemeen in vochtig bos, maar door zijn leefwijze hoog in de kronen gemakkelijk over het hoofd gezien.

Wetenschappelijke naam

Ornithion brunneicapillus | (Lawrence, 1862)

Lawrence beschreef de soort in 1862 als Tyrannulus brunneicapillus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ornithion werd in 1853 ingevoerd door Hartlaub. Ornithion is Grieks voor 'vogeltje', verkleinvorm van ornis, ornithos 'vogel', naar de zeer kleine gestalte. brunneicapillus is Latijn, van brunneus 'bruin' en capillus 'hoofdhaar', naar de bruine kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Panama (vermoedelijk bij Lion Hill, voormalige Kanaalzone).