Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Deltasnaveltiran
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Deltasnaveltiran | Ramphotrigon flammulatum
Flammulated Flycatcher | Papamoscas jaspeado
De deltasnaveltiran is een middelgrote, bruinachtige tiran met een brede, platte snavel en een fijn gestreepte borst, die alleen in het westen en zuiden van Mexico voorkomt. Hij leeft verborgen in het dichte onderhout van droog bos en wordt vooral op de roep gevonden. Vroeger werd hij in een eigen geslacht Deltarhynchus geplaatst, waaraan de Nederlandse naam herinnert.
Geluid
Een zacht, rollend, wat klaaglijk fluitje dat vaak wordt herhaald, soms gevolgd door een korte reeks snellere tonen.
Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
16 cm, met een vrij grote kop en een brede, platte, donkere snavel. Bovendelen olijfbruin, kruin iets donkerder en grijzer. Een lichte teugel en een smalle, lichte oogring. Vleugels donker met twee kaneelkleurige vleugelstrepen en roodbruine randen aan de binnenste slagpennen; staart bruin met vage roodbruine randen. Keel witachtig, borst lichtgrijs met fijne, vage donkere strepen, buik lichtgeel. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Kuiftirannen Myiarchus, zoals de donkerkaptiran Myiarchus tuberculifer en de bleekkeeltiran Myiarchus nuttingi, lijken qua kleur en houding sterk op hem, maar hebben een egaal grijze borst zonder strepen, een smallere snavel en meer roodbruin in vleugels en staart. De groenkapbreedbektiran Tolmomyias sulphurescens is kleiner, groener en heeft een grijze kop.
Leefgebied
Dicht onderhout en lage tot middelste lagen van droog, bladverliezend bos en doornbos, ook galerijbos en dichte struweelranden, van het laagland tot in de voetheuvels. Zit stil in het gebladerte en pakt insecten van bladeren en takken met korte uitvallen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Endemisch voor Mexico: aan de Pacifische kant van het zuiden van Sinaloa zuidwaarts tot Chiapas. Komt buiten Mexico niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het best te vinden door in droog bos aan de Pacifische kant, bijvoorbeeld in Jalisco, Colima of Oaxaca, op de roep te letten en dan geduldig het onderhout af te zoeken.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Vrij schaars en gemakkelijk over het hoofd gezien. Het droge bos van de Pacifische kant van Mexico wordt op veel plaatsen gekapt, wat de soort plaatselijk treft.
Wetenschappelijke naam
Ramphotrigon flammulatum | (Lawrence, 1875) (GBIF: Deltarhynchus flammulatus)
Lawrence beschreef de soort in 1875 als Myiarchus flammulatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Ramphotrigon werd in 1855 ingevoerd door Gray. Ramphotrigon is Grieks, van rhamphos 'snavel' en trigōnon 'driehoek', naar de brede, driehoekige snavel. flammulatum is Latijn, van flammula 'vlammetje', naar de vlamachtige streping op de borst. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cacoprieto bij Tehuantepec, Oaxaca, Mexico.