Alle soorten › Zangvogels › Vinkachtigen › Geelbuiksijs

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Geelbuiksijs | Spinus xanthogastrus

Yellow-bellied Siskin | Jilguero ventriamarillo

De geelbuiksijs is een zwart-gele sijs van de hooglanden van Costa Rica en het westen van Panama. Het mannetje is grotendeels zwart met een heldergele buik. Hij is in het gidsgebied vrij schaars en zwerft in groepjes langs bosranden en open plekken in het bergregenwoud.

Geelbuiksijs (Spinus xanthogastrus)
Foto: Julian Londono from Manizales, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Roept een hoog, nasaal tsjie en zachte, kwetterende geluiden. De zang is een lange, snelle reeks van getjilp en trillers, vaak vanaf een hoge tak.

Luister: ZangXC456656

Opname: David Monroy Rengifo — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

10–11 cm. Het mannetje is zwart op kop, keel, borst en bovendelen, met een heldergele buik en onderstaart; op de zwarte vleugel een gele vlek aan de basis van de slagpennen en een gele staartbasis. Het vrouwtje is olijfgroen boven en op de borst, geel op de buik, met dezelfde gele vleugelvlek maar zwakker. Snavel kort en spits.

Verwarrings­soorten

In het gidsgebied komt geen andere sijs in hetzelfde gebied voor. De zwartkopsijs Spinus notatus leeft noordelijker, van Mexico tot Nicaragua, en heeft een olijfgele rug en gele borst. Vrouwtjes van organisten, zoals de geelkraagorganist Chlorophonia flavirostris en de goudbrauworganist Chlorophonia callophrys, zijn groen maar hebben een gedrongen bouw, geen gele vleugelvlek en een andere roep.

Leefgebied

Randen en open plekken van bergregenwoud en eikenbos, weiden met verspreide bomen en struikgewas in de hooglanden, meestal tussen 1200 en 3000 m. Eet zaden van kruiden en bomen. Zwerft in groepjes en is op een plek vaak maar tijdelijk aanwezig.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

In het gidsgebied in de hooglanden van Costa Rica, vooral de Cordillera de Talamanca, en het westen van Panama, vooral Chiriquí. Buiten het gidsgebied in de Andes en aanverwante bergketens van Colombia en Venezuela tot Ecuador, Peru en Bolivia.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Te zoeken in de Talamanca-hooglanden van Costa Rica en Chiriquí in Panama, langs bosranden en weiden met bomen; groepjes duiken onregelmatig op, zodat herhaald zoeken nodig kan zijn.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd (LC). In het gidsgebied plaatselijk en vrij schaars; verder in zijn verspreidingsgebied algemener. Ontbossing in de hooglanden is een mogelijke bedreiging.

Wetenschappelijke naam

Spinus xanthogastrus | (Du Bus de Gisignies, B-AL, 1855)

Du Bus de Gisignies, B-AL beschreef de soort in 1855 als Chrysomitris xanthogastra; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Spinus werd in 1816 ingevoerd door Koch. Spinus gaat terug op het Oudgriekse spinos, de naam van een kleine vogel die niet meer met zekerheid thuis te brengen is. xanthogastrus is Grieks, van xanthos 'geel' en gastēr 'buik', naar de gele buik. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ocaña, Colombia.