Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Graswinterkoning
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Graswinterkoning | Cistothorus platensis
Grass Wren | Chivirín sabanero
De graswinterkoning is een kleine, gestreepte winterkoning van hoog gras en natte graslanden. In het gidsgebied leeft hij in verspreide, vaak kleine populaties van Mexico tot het westen van Panama, die allemaal standvogel zijn. Hij houdt zich meestal verborgen in de vegetatie en valt vooral op door zijn zang.
Geluid
Een gevarieerde zang van droge tikken, ratels en heldere trillers, die per streek sterk verschilt; vaak vanaf een hoge grasstengel. Roept een droog tsjek.
Opname: Meena Haribal — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
10–11 cm. Kruin en rug bruin met fijne zwarte en lichte strepen; vage, lichte wenkbrauwstreep. Onderdelen vaal beige, keel en buikmidden lichter; flanken warmer okerbruin. Vleugels en korte staart bruin met donkere bandjes. De staart wordt vaak schuin opgestoken. Snavel kort en fijn. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De moeraswinterkoning Cistothorus palustris heeft een ongestreepte, donkere kruin, een duidelijke witte wenkbrauwstreep en alleen op de bovenrug een zwart veld met witte strepen; hij leeft in riet en lisdodde. De zeggewinterkoning Cistothorus stellaris overwintert in het noordoosten van Mexico en lijkt sterk op de graswinterkoning; het onderscheid berust vooral op zang en verspreiding. De noordelijke huiswinterkoning Troglodytes aedon heeft een ongestreepte rug.
Leefgebied
Hoog, dicht gras, natte graslanden, zeggevelden en randen van moerassen, in de bergen ook berggraslanden en vochtige weiden; in Belize en in de Mosquitia ook in pijnsavanne. Plaatselijk van het laagland tot boven 3000 m. Zoekt kleine insecten en spinnen laag in de vegetatie. Bouwt een bolvormig nest in dicht gras.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Verspreid en plaatselijk: West- en Midden-Mexico (van Nayarit tot Michoacán, México en Mexico-Stad), San Luis Potosí, het binnenland van Veracruz, het zuiden van Veracruz, Tabasco en het westen van Chiapas, de pijnsavanne van Belize, het midden van Guatemala, Oost-Honduras en Noordoost-Nicaragua, en het midden van Costa Rica tot het westen van Panama (Chiriquí). Buiten het gidsgebied plaatselijk in Zuid-Amerika.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het beste te vinden door in de ochtend te luisteren in natte weiden en hoog gras in de bergen van Costa Rica en Chiriquí; zingende vogels klimmen dan naar de top van grashalmen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd als soort. Veel populaties in het gidsgebied zijn klein en geïsoleerd en kunnen verdwijnen door drooglegging, overbeweiding en omzetting van grasland.
Wetenschappelijke naam
Cistothorus platensis | (Latham, 1790)
Latham beschreef de soort in 1790 als Sylvia platensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cistothorus werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. Cistothorus is Grieks, van kistos 'struik, zonneroosje' en thoos 'vlug, snel': 'vlugge struikvogel'. platensis verwijst naar de Río de la Plata in Argentinië; de soort werd beschreven naar een vogel uit Buenos Aires. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Buenos Aires, Argentinië.